Mükemmeliyetçilik, kendini aldatma, savunma mekanizmaları ve temel kişilik özelliklerinin kırılgan ve büyüklenmeci narsisizm ile ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜLKÜ TANKUT

Danışman: Yıldız BİLGE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada mükemmeliyetçilik, kendini aldatma, savunma mekanizmaları ve temel kişilik özelliklerinin kırılgan ve büyüklenmeci narsisizm ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın diğer amacı ise mükemmeliyetçilik, kendini aldatma, savunma mekanizmaları ve temel kişilik özelliklerinin kırılgan ve büyüklenmeci narsisizmi ne düzeyde yordadığının belirlenmesidir. Gereç: Çalışmada veriler Demografik Bilgi Formu, Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (ÇBMÖ), Kendini Aldatma Ölçeği (KAÖ), Savunma Biçimleri Testi-40 (SBT-40), Temel Kişilik Özellikleri Envanteri (TKÖE), Narsisistik Kişilik Envanteri-16 (NKE-16), Kırılgan Narsisizm Ölçeği (KNÖ) ve Beş Faktör Narsisizm Ölçeği-Kısa Form (BFNÖ) kullanılarak toplanmıştır. Yöntem: Veriler Ekim-2019 ve Şubat-2020 tarihleri arasında kartopu örnekleme yöntemi ile randomizasyon sağlanarak 18-60 yaş aralığında olan 403 kişilik toplum örnekleminden toplanmıştır. Çalışmanın sürekli değişkenleri olan mükemmeliyetçilik, kendini aldatma, savunma mekanizmaları, temel kişilik özellikleri ve kırılgan ve büyüklenmeci narsisizm arasında ilişki bulunup bulunmadığının saptanması amacıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı yöntemi; mükemmeliyetçilik, kendini aldatma, savunma mekanizmaları ve temel kişilik özelliklerinin kırılgan ve büyüklenmeci narsisizmi yordayıp yordamadığını incelemek amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bunların yanı sıra, çalışmanın sürekli değişkenlerinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını saptayabilmek amacıyla Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis Testi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmada, araştırmanın sürekli değişkenlerinin birçoğu arasında korelasyon olduğu; belirli mükemmeliyetçilik, kendini aldatma, savunma mekanizmaları boyutları ve temel kişilik özelliklerinin kırılgan ve büyüklenmeci narsisizmi yordadığı belirlenmiştir. Ayrıca, araştırmanın sürekli değişkenlerinin belirli boyutlarının cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim durumu, gelir düzeyi ve psikolojik yardım alma değişkenlerine göre farklılık gösterdiği bulunmuştur. Sonuç: Çalışma sonucunda araştırmanın sürekli değişkenlerine ait birçok boyutun birbirleriyle ilişkili oldukları; mükemmeliyetçilik, kendini aldatma, savunma mekanizmaları, temel kişilik özelliklerinin belirli boyutlarının ise kırılgan ve büyüklenmeci narsisizmi yordayıcı etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, çalışmada incelenen sosyo-demografik değişkenlerin sürekli değişkenlerin bazı boyutları için risk faktörü olabileceği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kendini aldatma, mükemmeliyetçilik, narsisizm, savunma mekanizmaları, temel kişilik özellikleri