Beta talasemili hastalarda sigaranın hematolojik parametreler üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE AYAZ
Danışman: Ali ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç:Sigara kullanımı, günümüzde önlenebilir morbidite ve mortalitenin en önemli nedenlerinden biridir. Sigaranın içeriğinde bulunan nikotin, karbon monoksit, katran ve diğer zararlı maddeler, çeşitli organ ve sistemler üzerinde olumsuz etkiler yaratır. Sigaranın içeriğindeki toksik maddeler, oksijen taşıma kapasitesini azaltır, eritrosit üretimini ve yıkımını etkiler, inflamasyon ve oksidatif stres seviyelerini artırır. Sigara kullanımının demir eksikliği anemisi olan bireylerde hematolojik parametreler üzerindeki etkileri daha önce incelenmiş olup, demir eksikliği anemisi olan bireylerde anemi semptomlarını daha da kötüleştirdiği ve genel sağlık durumunu olumsuz yönde etkilediği ortaya konulmuştur. Bu konu ile ilgili beta talasemi hastalarıyla yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Beta talasemi taşıyıcılığı ülkemizde oldukça yaygındır ve hemogram çıktısında talasemi taşıyıcılığı yönünden önemli ipuçları yakalamak mümkündür. Sigara kullanımının hemogram parametreleri üzerindeki etkilerinin, talasemi hastalarında benzer şekilde gözlenip gözlenmediği ve bu etkinin yönü net olarak bilinmemektedir. Bu retrospektif çalışmada, sigara içmenin beta talasemi hastalarının hematolojik parametreleri üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Sigaranın etkisiyle hemoglobin ve hematokrit değerlerinde artış meydana gelebilir; bu durum, beta talasemi hastalarının tanı ve takip süreçlerinde yanıltıcı sonuçlara yol açabilir ve hastalığın yönetimini zorlaştırabilir. Bu çalışmada, beta talasemili hastalarda sigara içen ve içmeyen bireylerin hemogram tetkik sonuçları ile sosyo-demografik özellikleri değerlendirilmiş; hastalığın tanı ve takibinde sigaranın yanıltıcı sonuçlara yol açabileceğinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Gereç veYöntem:Çalışmamız retrospektif olarak yapılmıştır. Çalışmanın evrenini 01/2020-01/2024 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı Üniversitesi Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları polikliniğine ayaktan başvuran ICD kodu D56.1, D56.8 ve D56.9 olan 18 yaş ve üzeri Beta Talasemili hastalar oluşturmuştur. Veri toplama formunda ilk kısımda yaş, cinsiyet, kronik hastalık öyküsü, ilaç kullanım sorgusu, boy, kilo, beden kitle indeksi, sigara kullanıp kullanmaması, sigara kullanıyorsa günde kaç adet ve kaç yıldır kullandığı bilgiler yer almıştır. Daha önce sigara içmiş ve aktif sigara içmeyen (ex-smoker) hastalar dahil edilmemiştir. Diğer kısımda ise hastanemizde yapılmış olan tetkiklerdeki hemoglobin, meancorpuscularvolüm, red blood cell, red cell distrubiton widht, platelet, hemoglobin elektroforez sonuçları, nutrisyonel parametreleri (B12, folik asit, demir parametreleri) ve TSH düzeyleri yer almıştır. Hastalar iki gruba ayrılarak sigara içen ve sigara içmeyen gruplarda hematolojik parametreler açısından karşılaştırılmıştır. Veriler SPSS 25.0 program paketinde işlenip istatiksel analizleri yapılmıştır. P 0.05). Sigara içenlerde hemoglobin (Hb), ortalama eritrosit hacmi (MCV), hematokrit (HCT), eritrosit sayısı (RBC), ortalama korpüsküler hemoglobin (MCH) ve demir düzeyleri (Fe) içmeyenleregöre anlamlı yüksek tespit edilmiştir (p ≤ 0.05). Sonuç: Bu çalışma beta talasemili hastalarda sigara içmenin bazı hematolojik parametretleri etkilediğini göstermektedir.Bu kapsamda, sigara kullanımının hematolojik parametreleri yanıltıcı şekilde etkileyebileceği unutulmamalı ve klinik değerlendirme süreçlerinde mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Beta Talasemi, Hemoglobinopatiler, Sigara, Tam Kan