ENBORTH-TR müdahalesinin bel ve/veya boyun ağrısı yaşayan bireylerde ağrı, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, kinezyofobi, algılanan okupasyonel performans ve memnuniyet üzerine etkisinin incelenmesi: randomize kontrollü çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ERGOTERAPİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TURAN EMRE ÖZDEMİR

Danışman: Berkan TORPİL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, bel ve/veya boyun ağrısı olan bireylerde ENBORTH-TR müdahalesinin ağrı, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, kinezyofobi, okupasyonel performans ve memnuniyet düzeyleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18-65 yaş arası 136 birey katıldı. Müdahale öncesi randomizasyon yapılarak kontrol (n=69) ve çalışma (n=67) grupları oluşturuldu. Yaş ortalamaları kontrol grubunda 41,6±10,4, çalışma grubunda 40,7±10,0 olarak bulundu. Katılımcıların ağrı düzeyleri Görsel Analog Skala (GAS), uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), yaşam kalitesi Nottingham Sağlık Profili (NSP), kinezyofobi düzeyleri Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) ile değerlendirildi. Okupasyonel performans ve memnuniyet için Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ) kullanıldı. Her iki gruba da kişi merkezli müdahale uygulanırken çalışma grubuna kişi merkezli müdahaleye ek olarak ENBORTH-TR müdahalesi uygulandı. Bulgular: Sonuçlar incelendiğinde GAS'ın tüm parametrelerinde çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı fark gözlemlendi (p 0,05), Uyku Süresi, Alışılmış Uyku Etkinliği, Uyku Bozuklukları ve toplam puanda, çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı fark olduğu görüldü (p<0,05). NSP'de tüm alt boyutlar ve toplam puan, çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05). TKÖ, KAPÖ-Performans ve Memnuniyet sonuçları incelendiğinde ENBORTH-TR müdahalesinin kişi merkezli müdahaleye göre daha etkili olduğu tespit edildi (p<0,001). Sonuç: ENBORTH-TR müdahalesinin ağrı, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, kinezyofobi, okupasyonel performans ve memnuniyet düzeyleri üzerine olumlu etkilerinin olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda bel ve/veya boyun ağrısı yaşayan bireylerde telerehabilitasyon yöntemiyle uygulanabilecek etkili bir müdahale olduğunu düşünmekteyiz.