60 yaş ve üzeri hemodiyaliz hastalarında sarkopeni ve kırılganlığın hayat kalitesine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA BÜŞRA ÇAKIR KUNT
Danışman: Muhammet Cemal KIZILARSLANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: 60 yaş ve üzeri hemodiyaliz hastalarında sarkopeni ve kırılganlığın hayat kalitesi üzerine etkisini araştırmak. Metod: Çalışmaya hemodiyaliz tedavisi alan 70 hasta dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, mesleği, kronik hastalıkları, ilaç kullanım öyküsü ve klinik özellikleri not edildi. Yaşam aktivitelerini ölçmek için Katz günlük temel yaşam aktivitesi ölçeği, duygu durumlarını tespit etmek için Yesavage geriatrik depresyon ölçeği uygulandı. Kırılganlığın değerlendirilmesinde Fried kriterleri, sarkopeni tanısı için EWGSOP2 kriterleri kullanıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortancası 67 (60-80) yıldı ve 35'i (%50) kadındı, 19'unun (%27,1) kısmen bağımlı, 34'ünün (%48,6) depresif semptomları olduğu gözlemlendi. Diğer taraftan, 50 (%71,4) hastanın pre-frail (kırılganlık öncesi dönem), 11'inin (%15,7) frail (kırılgan) olduğu, 54'ünün (%77,1) düşük kas fonksiyonuna (muhtemel sarkopeni), 6'sının (%8,6) düşük kas kütlesine sahip olduğu ve 6'sının (%8,6) sarkopenik olduğu tespit edildi. Sarkopeni ile yaş, Katz yaşam aktivitesi ve Yesavage depresyon skorları, düşük gelir seviyesi ve kırılganlık durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişki olduğu gözlemlendi (tüm parametreler için p<0,05). Sarkopeni ile KDQOL36 SF-12 fiziksel komponent arasında istatistiksel anlamlı ilişki tespit edildi (p=0,031). Kırılganlık ile Katz yaşam aktivitesi skoru, astım/KOAH tanısı, Yesavage depresyon skoru, diyaliz süresi ve sarkopeni durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi (tüm parametreler için p<0,05). Kırılganlık skoru ile yaşam kalitesi ölçeği KDQOL36 skorları arasında; semptom, hastalık yükü, fiziksel komponent ve mental komponent açısından istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu gözlemlendi (tüm değerler için p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada diyaliz tedavisi uygulanan yaşlılarda kırılganlık ve sarkopeninin önemli sorunlar olduğu ve hastaların yaşam kalitesi, yaşam aktivitesi ve duygu durumlarını etkileyebileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, sarkopeni, kırılganlık, yaşam kalitesi