Yaşlı diyabetik hastalarda kırılganlık durumuna göre ilaç uyumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLHAN YAPICI
Danışman: Muhammet Cemal KIZILARSLANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yaşlı hastalarda, kırılganlık durumu ile antidiyabetik ilaç kullanım uyumu arasındaki ilişkileri incelemek. Metot: Çalışmaya İç Hastalıkları Kliniğine bağlı polikliniklere ayaktan başvuran 60 yaş ve üstü, toplam 194 hasta dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik ve klinik özellikleri not edildi. Daha sonra sırasıyla: Morisky İlaç Uyum Anketi ve FRAİL Kırılganlık Ölçeği uygulandı. Çalışmamızda komorbiditeler Modifiye Charlson Komorbidite İndeksine göre puanlandırıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 72,9 (±8,22) yıldı (%69,6'sı kadın). Yaklaşık beşte birinin hiç kan şekeri ölçümü yapmadığı, %52,1'inin en az bir kez hipoglisemi atağı tariflediği ve %50'sinin kırılgan olduğu görüldü. OAD'lere ve insülin tedavilerine uyum açısından bakıldığında sırasıyla; hastaların %37,5'inde ve %32,5'inde düşük ilaç kullanım uyumu (Morisky skoru <6 puan) olduğu tespit edildi. Kırılgan hastalarda; Charlson komorbidite indeksi ortancasının daha yüksek (p<0,001), günlük kullanılan ilaç sayısının daha fazla (p=0,002) ve insülin kullanımına uyum açısından bakılan Morisky skorunun daha düşük olduğu gözlemlendi (p=0,045). Diyabet süresi uzun olanlarda (p=0,022), diyabet eğitimi olanlarda (p=0,020), kan şekeri takibini günlük yapanlarda (p<0,001), hipertansiyonu olanlarda (p=0,002) ve OAD kullanım süresi uzun olanlarda (p=0,023) Morisky OAD ilaç uyum puanının daha yüksek olduğu gözlendi. Güçlü olanlarda, kırılgalık öncesi (p=0,015) ve kırılgan duruma (p=0,020) kıyasla Morisky insulin uyum puanları daha yüksekti. Kırılganlık durumuna göre OAD ilaç uyumu incelendiğinde; gruplar arasında Morisky puanları açısından istatistiksel anlamlı fark olmadığı görüldü. Sonuç: Bu çalışmada, yaşlı diyabetik hastalarda gerek OAD gerekse insülin kullanımına uyumun düşük olabileceği ve özellikle kırılgan yaşlılarda insülin tedavisine uyumun az olabileceği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Diyabet, yaşlı, kırılganlık, ilaç uyumu