GABRA5, GABRB3, GABRG3, HTR2A GEN varyantlarının otizm spektrum bozuklukları oluşumu ile ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMANUR TUR
Danışman: Ender Mehmet ÇOŞKUNPINAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) bozulmuş sosyal iletişim, tekrarlayan-kısıtlı davranış, aktivite veya ilgi örüntüleri ve değişmiş duygusal işlemeyle karakterize nörogelişimsel ve nörodavranışsal bozukluktur. Prevelansı erkeklerde 4 kat daha fazla olup son yıllarda artmıştır. Otizm patofizyolojisinde immünolojik, çevresel, epigenetik ve genetik faktörler rol alır. Hastalığın belirlenmesinde birçok nörokimyasal yolak ve nöroanatomik olay etkilidir. Bu karmaşık ve multifaktöriyel durum sebebiyle otizmin patofizyolojisi hala belirsizdir. Bu çalışmada otizm etiyolojisine katkısı olduğu düşünülen GABA ve Serotonin reseptör genlerinden GABRΒ3, GABRG3 ve HTR2A varyant değişikliklerinin hastalık patofizyolojisi ile olası ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 3-9 yaş arası OSB tanılı 200 hasta ve 100 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Alınan periferik kan örneklerinden genomik DNA izolasyonu yapıldı. Spesifik varyantlara özgü PCR ile RFLP metodu kullanılarak genotipleme yapıldı. Veriler SPSS v25.0 programıyla analiz edildi. Bulgular: Elde edilen verilere göre; HTR2A (rs6313 T/C) genotipleri açısından hasta grubunda mutant CC genotipi taşıma frekansı ve GABRG3 (rs140679 C/T) genotipleri açısından hasta grubunda mutant TT genotipi taşıma frekansı kontrol gurubuna göre anlamlı ölçüde yüksek bulundu (*p:0,0001, p: 0,0001). Homozigot mutant genotipe sahip bireylerin frekansının hasta grubunda kontrole göre anlamlı olarak yüksek olduğu ve mutant genotiplere sahip olmanın hastalık riskini yaklaşık 1,8 kat arttırdığı tespit edildi. GABRΒ3 (rs2081648 T/C) genotipleri açısından hasta grubunda kontrol gurubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı tespit edildi (p:0,36). Sonuç: Genetik temele sahip otizm olgularında HTR2A/rs6313 varyantındaki nokta mutasyonu ve buna bağlı olarak C alleli taşımak ve GABRG3/rs140679 varyantındaki nokta mutasyonu ve buna bağlı olarak T alleli taşımak hastalığa yatkınlık sağlamaktadır.