Lomber ultrasonografi eşliğinde spinal anestezi uygulanan hastalarda pilates topu kullanımının pozisyona etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OKTAY CUNETOĞLU
Danışman: Çağla BALİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, preprosedürel lomber ultrasonografi eşliğinde spinal anestezi uygulanan hastalarda pozisyon verme aşamasında pilates topu kullanımının spinal anesteziye ait teknik sonuçlar ve hasta ile ilişkili değişkenlerle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, gözlemsel, karşılaştırmalı ve kesitsel nitelikte klinik araştırma olarak tasarlandı. Alt ekstremite cerrahisi planlanan ve spinal anestezi uygulanacak hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastalar spinal anestezi sırasında pilates topu kullanılıp kullanılmamasına göre pilates topu grubu ve kontrol grubu olarak değerlendirildi. Pilates topu grubunda hastalar oturur pozisyonda 1 numara/55 cm Gym-Pilates topuna sarılarak lomber fleksiyon pozisyonuna alındı. Kontrol grubunda ise spinal anestezi pilates topu kullanılmadan rutin oturur fleksiyon pozisyonunda uygulandı. Tüm hastalarda spinal anestezi öncesinde preprosedürel lomber ultrasonografi ile uygun intervertebral aralık, orta hat, iğne giriş noktası ve cilt-posterior kompleks mesafesi belirlendi. Birincil sonlanım değişkeni spinal anestezi için gereken iğne girişim sayısı olarak belirlendi. İkincil sonlanım değişkenleri ilk girişim başarısı, iğne yönlendirme sayısı, ponksiyon noktasını belirleme süresi, toplam işlem süresi, yardım gereksinimi, kanlı girişim, postoperatif baş ağrısı, postoperatif sırt ağrısı ve hasta memnuniyeti olarak tanımlandı. Bulgular: Çalışma sürecinde toplam 166 hasta değerlendirildi. Spinal anestezi sonrası genel anesteziye geçilen 4 hasta analiz dışı bırakıldı ve nihai analizler Pilates topu grubunda 82, kontrol grubunda 80 hasta olmak üzere toplam 162 hasta üzerinden gerçekleştirildi. Girişim sayısı Pilates topu grubunda 1 (1-1), kontrol grubunda 1 (1-2) olarak bulundu ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,139). İlk girişim başarısı Pilates topu grubunda 47 hastada (%57,3), kontrol grubunda 34 hastada (%42,5) izlendi; ancak fark istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmadı (p=0,059). İğne yönlendirme sayısı Pilates topu grubunda 0 (0-2), kontrol grubunda 2 (0-3) olarak saptandı ve Pilates topu grubunda anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (p=0,022). Ponksiyon noktasını belirleme süresi, toplam işlem süresi, yardım gereksinimi açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Kanlı girişim, postdural ponksiyon baş ağrısı, postoperatif sırt ağrısı ve hasta memnuniyeti açısından da gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Sonuç: Preprosedürel lomber ultrasonografi eşliğinde spinal anestezi uygulanan hastalarda Pilates topu kullanımı, birincil sonlanım olan iğne girişim sayısında anlamlı bir azalma ile ilişkili bulunmadı. Buna karşın, iğne yönlendirme sayısının Pilates topu grubunda daha düşük olması, bu materyalin spinal anestezi sırasında oturur fleksiyon pozisyonunu destekleyebilecek pratik bir yardımcı araç VIII olarak değerlendirilebileceğini düşündürmektedir. Ancak çalışmanın gözlemsel, karşılaştırmalı ve kesitsel tasarımı nedeniyle nedensel ilişki kurulamaz. Pilates topu kullanımının spinal anestezi teknik sonuçlarıyla ilişkisinin daha net değerlendirilebilmesi için randomize kontrollü, çok merkezli, daha geniş örneklemli ve objektif pozisyon ölçümleri içeren çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Anestezi, spinal anestezi; ultrasonografi; hasta pozisyonlandırma; oturma pozisyonu.