Primer hiperparatiroidi nedeniyle paratiroidektomi yapılan hastalarda postoperatif hipokalsemiyi öngörmede preoperatif tip 1 prokollajenin n terminal ucu(P1NP) ve tip 1 kollajenin c terminal ucu(CTX) düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN FAHRİ MARTLI
Danışman: Barış SAYLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ; Primer Hiperparatiroidizm ülkemizde ve dünyada oldukça sık görülen bir hastalıktır. Küratif tedavisi cerrahi olan bu hastalığın; paratiroidektomi sonrasında meydana gelen komplikasyonlarından biri olan hipokalsemi uzun süre hastanede yatış gerektirmesi ve uzamış medikal tedavi ve de iş gücü kaybına neden olması hasebiyle önemli bir komplikasyondur. Ameliyat öncesi yapılacak olan tetkik ve tahlillerin ki rutin dışı olarak çalışılan P1NP(tip 1 prokollajenin N terminal preopeptid ucu) ve CTx(tip 1 kollajenin C terminal propeptid ucu) kullanılarak ameliyat sonrası hipokalsemi gelişiminin değerlendirilmesinde faydasının olup olmadığı amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM; Prospektif gözlemsel olan bu çalışmada primer hiperparatiroidili hastaların tanısında ve ameliyat öncesinde yapılan tetkiklerin dışında ameliyattan bir gün önce alınan kan serum örneklerinde P1NP ve CTx çalışıldı; ameliyat sonrası birinci günündeki kalsiyum seviyeleri ile tüm rutin tetkikler, P1NP ve CTx arasındaki korelasyona bakıldı. BULGULAR; Postoperatif birinci gün hipokalsemi gelişen hastaların median yaşı 53, gelişmeyen hastaların 62 olarak bulundu ( p=0,01). Yine hipokalsemi gelişen hastaların üre, kreatinin ve GFR değerleri sırasıyla 22mg/dl, 0,61 mg/dl, 105 ml/dk olarak bulunmuş; hipokalsemi geliştirmeyenlerde ise bu sıralama ; 30,5mg/dl, 0,74mg/dl, 90ml/dk olarak bulundu ve p değerleri de sırasıyla; 0,02 , 0,001 ve 0,01 olarak gelmiş ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. KMD femur Z skoru hipokalsemi gelişenlerde -0,1 gelişmeyenlerde 0,8 olarak bulundu ve p=0,02 olarak bulundu. Ameliyat öncesi çalışılan CTx ise hipokalsemi gelişen hastalarda 4,14 pg/dl gelişmeyenlerde 1,98 pg/dl olarak ve p=0,036 olarak bulundu. P1NP değerinin ise hipokalsemi gelişenlerdeki median değeri 252,84 mmg/dl, gelişmeyenlerde 269,04 mmg/dl olarak bulundu ama p=0,427 olması nedeni ile istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır. TARTIŞMA; Ameliyat sonrası hipokalsemi gelişme riskini değerlendirmede genç yaşta olma ve sağlam böbrek fonksiyonlarına sahip olma bir risk faktörüdür ve femurun mikromimari yapısının zayıf olması (düşük KMD femur Z skoru) ve kemik yıkım belirteci olan CTx'in yüksek çıkması yine risk oluşturmaktadır.