Sistoskopi uygulanan hastalarda klasik el masajı, lavanta inhalasyonu ve lavanta ile el masajının anksiyete, ağrı ve konfor üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AFİDE TUFAN

Danışman: Selda RIZALAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, sistoskopi uygulanan hastalarda klasik el masajı, lavanta inhalasyonu ve lavanta ile el masajının anksiyete, ağrı ve konfor düzeyleri üzerindekinetkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü olarak gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Ağustos 2024–Haziran 2025 tarihleri arasında bir ilçe devlet hastanesinin üroloji servisinde sistoskopi uygulanan 144 hasta ile gerçekleştirildi. Klasik el masajı grubu, lavanta inhalasyon grubu ve lavanta ile el masajı gruplarına ayrılan hastalara sistoskopi öncesi ve sırasında müdahale yapılırken, kontrol grubuna rutin bakım verildi. Veriler Hasta Tanılama Formu, Durumluk Kaygı Ölçeği, Sayısal Ağrı Ölçeği ve Sayısal Konfor Ölçeği ile toplandı. Veriler Ki-kare, Tek yönlü varyans analizi ve Bonferroni testleriyle değerlendirildi. Bulgular: Sistoskopi öncesinde müdahale yapılmadan önce klasik el masajı, lavanta inhalasyonu, lavanta ile el masajı ve kontrol gruplarının anksiyete puan ortalamaları arasında fark bulunmadı (p>0,05). Tüm girişim gruplarında girişim sonrası anksiyete puanlarında girişim öncesine göre anlamlı azalma, kontrol grubunda ise artış görüldü. Müdahale sonrası anksiyete puanındaki azalma lavanta ile el masajı grubunda en belirgindi (η²=0,805). Girişim gruplarının ağrı düzeyi tüm ölçüm zamanlarında kontrol grubuna göre daha düşüktü (p<0,05), girişim grupları arasında fark bulunmadı. Grup içi analizlerde tüm gruplarda zamanla ağrı düzeyinde azalma gerçekleşti. Lavanta ile el masajı grubunun sistoskopi sırası ve bitiminde ağrı puan ortalaması diğer girişim gruplarına göre daha düşüktü. Her üç girişim grubunun konfor düzeyleri kontrol grubuna kıyasla daha yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç: Klasik el masajı, lavanta inhalasyonu ve lavanta ile el masajı, sistoskopi sürecinde anksiyeteyi ve ağrıyı azaltmakta, konforu artırmaktadır. Lavanta ile el masajı anksiyete ve ağrıyı diğer girişimlere kıyasla daha fazla azaltmaktadır.