Obezitenin yaşam kalitesine etkisinde uyku apnesi risk düzeyinin aracılık rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET YASİN YILMAZ
Danışman: Hilal ÖZKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Obezitenin temeli vücuttaki yağ oranının artışıdır. Ekzokrin ve endokrin birçok sebebi olmakla birlikte alınan ve harcanan kalori dengesizliği obeziteyi oluşturur. Obezite, kişiyi fiziksel ve psikolojik birçok alanda olumsuz etkileyerek yaşam kalitesini(YK) düşürür. Obezite beraberinde birçok kronik hastalığı getirir. Bunların başında gelenlerden biri de Obstrüktif Uyku Apnesi(OUAS)'dir. OUAS, uyku sırasında oluşan apne ile karakterize tablodur. En sık görülen semptomu gece horlama, gündüz ise aşırı uykululuk halidir. OUAS, hipertansiyon(HT), serebrovasküler olay(SVO) gibi pek çok sorunda öncül olup mortalite ve morbiditeyi arttırır. OUAS ve eşlikçi problemler kişiyi günlük faaliyetlerinde zorlamakta olup YK düzeyini düşürür. Çalışmadaki amacımız obezite ve OUAS risk düzeyinin YK üzerine etkisini, birbirleriyle ilişkisini ve nihayetinde obezitenin YK üzerine etkisinde OUAS risk düzeyinin aracılık rolünü tespit etmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel tipte olan çalışmamız 01.07.2024 ile 01.09.2024 tarihleri arasındaki 2 aylık periyotta Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği Obezite Polikliniğine başvuran dahil edilme kriterlerini karşılayan gönüllü 220 obez birey ile yapılmıştır. Sosyodemografik veriler, STOP-BANG anketi ve SF-12 yaşam kalitesi ölçeğini içeren anket yüz yüze doldurulmuş olup ardından "TANITA MC-580" cihazıyla segmental vücut analizi uygulanmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel analizle değerlendirilmiş olup (p<0,05) anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmamıza katılanların %86,82'si kadındı. Katılımcıların ortalama yaşı 37,34 , ortalama VKI değeri 37,61'di. Katılımcılarımızın %37,73'ü 1. derece, %33,64'ü 2. derece ve %28,64'ü 3. derece obezdi. Katılımcıların VKI değeri ile STOP-BANG skoru arasında pozitif yönlü önemli/güçlü düzeyde korelasyon saptandı. Üçüncü derece obezlerin STOP-BANG skoru 1. ve 2. Derece obezlerden, 2. Derece obezlerin skoru ise 1. Derece obezlerden yüksek saptandı. Tüm gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark mevcuttu(p<0,01). Çalışmada VKİ değerinin STOP-BANG skoruna etkisi tek değişkenli doğrusal regresyon analiziyle değerlendirilip, aralarında istatistiksel anlamlı ilişki gözlendi(p<0,01, OR:0,145). Çalışmada STOP-BANG sınıflamasına göre yüksek riskli olanlarda SF-12 fiziksel bileşen özet puanı(FBÖ) istatistiksel anlamlı düşüktü(p<0,01). Çalışmada VKİ ve STOP-BANG skorunun SF-12 mental bileşen özet puanı(MBÖ)'na etkisi çoklu doğrusal regresyon analiziyle değerlendirildi. STOP-BANG skoruyla SF-12 MBÖ arasında istatistiksel anlamlı ilişki yokken VKİ ile arasında anlamlı ilişki vardı(p=0,02, OR=-0,312). Çalışmada aracı değişken analizi için varsayımlar sağlanamadığından obezitenin YK üzerine etkisinde OUAS risk düzeyinin aracılık etkisi modeli çalışılamadı. SONUÇ: Çalışmamızda obez bireylerde OUAS riskinin arttığı ve YK düzeyinin düştüğü tespit edilmiş olup obez bireyler hayatın her noktasında fiziksel ve ruhsal sorunlarla mücadele etmektedir. Aile hekimliği polikliniklerine sık gelen obez bireylerde obezitenin iyi yönetimi ve sistematik yaklaşım, obeziteye eşlik eden kronik hastalıklarla mücadelede çok önemlidir. OUAS ve diğer kronik hastalıklarla yapılan bu mücadele, hastalıkların erken tanısı, tanıya yönelik erken tedavi planlaması ve obeziteye bağlı mortalitenin azaltılması açısından önemli olup, kişilerin YK düzeyinde artış sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Obezite, uyku apnesi, yaşam kalitesi, aile hekimliği