Kumar oynama bozukluğu tanılı hastalarda karanlık üçlü özellı̇klerı̇nı̇n duygu düzenleme güçlüğü ve bı̇lı̇şsel çarpıtmalarla olan ı̇lı̇şkı̇sı


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ALP ŞENEL

Danışman: Merih ALTINTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kumar oynama daha büyük miktarda paralar kazanmak uğruna sonucu belirsiz bir olay üzerine bir miktar paranın riske edilmesi olarak tanımlanabilir. Bu davranış patolojik boyutlara ulaştığında karşımıza kumar oynamayı durduramama, yasadışı aktiviteler, iş ve aile hayatı ile ilgili problemler, kayıpların tekrar kazanılması için tekrar kumar oynanması gibi davranışlar çıkar. Narsisizm, Makyavelizm ve psikopatiyi barındıran karanlık üçlü kişilik özelliklerinin madde ile ilişkili olan veya davranışsal bağımlılıklarla ilişkisi gösterilmiştir. Duygu düzenleme güçlüğü ve bilişsel çarpıtmaların da kumar oynama bozukluğunda (KOB) rol aldığı bilinmektedir. Çalışmamızda, KOB'da karanlık üçlü özelliklerinin duygu düzenleme güçlüğü ve bilişsel çarpıtmalarla olan ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne tedavi amacıyla başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden, DSM 5 kriterlerine göre KOB tanısı almış olan 101 erkek dahil edilmiştir. Katılımcılardan Sosyodemografik Veri Formu, South Oaks Kumar Tarama Testi (SOKTT), Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği (KKÜÖ), Duygu Düzenlemede Zorluklar Ölçeği (DDZÖ) ve Bilişsel Çarpıtma Ölçeği (BÇÖ) uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde www.e-picos.com, New York yazılımı kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların ölçek skorları arasındaki ilişkilere bakıldığında karanlık üçlü özellikleri ve duygu düzenleme güçlüğü arasında anlamlı pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Karanlık üçlü özellikleri ile bilişsel çarpıtmaların arasında da anlamlı pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Narsisizm ile duygu düzenleme güçlüğü arasında anlamlı bir ilişki saptanmamışken, Makyavelizm ve psikopatinin duygu düzenleme güçlüğü ile anlamlı, pozitif yönlü bir ilişkisi olduğu görülmüştür. Karanlık üçlü özelliklerinin bilişsel çarpıtmalar ile arasında anlamlı pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Narsisizm ile bilişsel çarpıtmalar arasında anlamlı bir ilişki yokken, Makyavelizm ve psikopatinin bilişsel çarpıtmalarla pozitif yönlü bir ilişkisi mevcuttur. Sonuçlar: Çalışmamızda tedavi arayışındaki 101 KOB tanılı bireyde narsisizm, Makyavelizm ve psikopati eksenlerini barındıran karanlık üçlü özelliklerinin duygu düzenleme güçlüğü ve bilişsel çarpıtmalarla ilişkisi araştırılmıştır ve tartışılmıştır. Duygu düzenleme güçlüğü ve bilişsel çarpıtmaların KOB'un tedavisinin gidişatında üzerinde durulması gereken ve tedaviye cevabı olumsuz yönde etkileyebilecek özellikler olduğu, tedavide göz önünde bulundurulduklarında KOB'un prognozunu da olumlu yönde etkileyebileceği düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: kumar oynama, karanlık üçlü, bilişsel çarpıtma, duygu düzenleme güçlüğü