Ankara Şehir Hastanesi'nde telesağlık poliklinikleri açılan bölümlerde çalışan hekimlerin teletıp uygulamalarına genel yaklaşımı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE HARİKA SAY
Danışman: Tarık Eren YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Teletıp, farklı konumlardaki hasta-hekim veya hekim-hekim arasında telekomünikasyon altyapısı üzerinden uzaktan bakım sağlamak için teknolojiyi kullanan tıp uygulaması olarak tanımlanabilir iken, telesağlık; uzaktan sağlık hizmeti sunumunu ve hizmetlerini destekleyen tüm telekomünikasyon teknolojilerini ifade eder. Günümüzde telesağlık; özellikle mevcut COVID-19 pandemisi nedeniyle, sağlık hizmetlerine daha güvenli ve hızlı erişim sağlayabilmeye imkân tanıdığı için geleneksel (yüz yüze) yöntemle hasta görüşmelerine göre daha tercih edilir bir yöntem olmuştur. Teletıp, hastaların ve sağlık çalışanlarının güvenliği için fiziksel mesafenin korunmasını sağlayarak, hastalar için hızlı, kaliteli, uygun fiyatlı sağlık bakımına erişimi büyük ölçüde geliştirme potansiyeline sahiptir. Çalışmamızda Ankara Şehir Hastanesi'nde pilot uygulamalar kapsamında telesağlık polikliniği açılan ilgili branşlardaki hekimlerin teletıp yöntemine yaklaşımlarının saptanması amaçlanmıştır. Bu çalışma sayesinde hekim görüşlerinden yola çıkılarak; açılan telesağlık polikliniklerinin ve farklı teletıp yöntemlerinin hangilerinin uygulanabilir olduğu, ne gibi sorunlarla karşılaşıldığının tespit edilmesi hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel tipte gözlemsel bir çalışmadır. Araştırmamızın evrenini Ankara Şehir Hastanesi'nde pilot uygulamalar kapsamında telesağlık poliklinikleri açılan bölümlerde çalışan hekimler oluşturmaktadır. Özellikle telesağlık polikliniklerinde teletıp yöntemi ile hasta görmüş ve bu bölümlerde çalışan farklı teletıp uygulama yöntemleri ile (evde sağlık hizmetleri kapsamındaki teletıp uygulamaları) hizmet veren hekimler ve yine bu bölümlerde çalışan ancak teletıp yöntemi ile hiç hasta görmemiş olan hekimlerin de ankete katılımları istenmiştir. Çalışmada katılımcı hekimlere araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formu uygulanmıştır. Uygulanan anket ile katılımcı hekimlerin teletıp hakkındaki bilgi düzeyleri ve teletıp ile görüşme durumuna, şekline ve diğer sosyodemografik özelliklerine göre teletıbba yaklaşımlarını değerlendirmek amaçlanmıştır. Bulgular: Çalışmamıza Ankara Şehir Hastanesi'nde telesağlık polikliniği şeklinde planlanan (uzaktan görüntülü görüşme ile hizmet verecek) kliniklerde çalışan hekimler ve evde sağlık kliniğinde teletıp ile hizmet vermiş olan toplam 115 hekim katılmıştır. Bu hekimlerin %20'si polikliniklerde ve %24,3'ü evde sağlık hizmeti ile olmak üzere toplam %44,3'ü teletıp yöntemi ile hizmet vermiş olup %55,7'sinin teletıp sistemi ile hiç hasta görüşmesi olmamıştır. Çalışmamıza katılan hekimlerden yalnızca %6,1'i teletıp uygulaması ile ilgili bir eğitim aldığını ifade etmiştir. Hekimlerin çoğunun teletıbbın zaman tasarrufu sağlayacağı, sağlık bakımının kalitesini artıracağı, sağlık bakım maliyetlerini azaltacağı ve sağlık kuruluşlarına ulaşımın zor olduğu bölgelerdeki bireylerin sağlık hizmetlerine kolay erişim sağlayacağını düşündükleri saptanmıştır. Fizik muayene uygulayamıyor olmanın ise doğru tanı ve tedavi düzenlenmesi açısından hekimlerin çoğunda endişeye ve belirsizliğe yol açtığı görülmüştür. Hekimlerin teletıbba yaklaşım puanları incelendiğinde ise teletıp uygulamalarına karşı genel açıdan nötr bir yaklaşım sergiledikleri görülürken, hukuki/etik ve teknik açılardan ise daha çok negatif yönde değerlendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Teletıp hizmeti veren hekimlerin teletıbbın klinik pratikte yer almasına, hiç teletıp hizmeti vermeyen hekimlere kıyasla daha sıcak baktığı gözlemlenmiş olup pandemi sürecinin hekimlerin teletıbbı benimsemesinde pozitif yönde etkili olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda elde edilen bulgulara göre, hekimlerin büyük çoğunluğu teletıp uygulamaları konusunda yeterli eğitim almamıştır. Bu çalışma bize telesağlık eğitiminin hekimlerin bilgi ve farkındalık düzeylerini artırabileceğini, bu konudaki teknik ve yasal kaygılarını azaltabileceğini göstermiştir. Özellikle geçirilen COVİD 19 süreci hekimlerin teletıp yaklaşımlarını olumlu yönde etkileyerek teletıbbın günlük pratikte kullanılabilirliğinin gün geçtikçe artmasını sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Teletıp, Telesağlık, Aile Hekimi, Evde Sağlık Hizmeti