Primer hiperparatiroidi tanılı hastalarda ılımlı hiperkalsemi takibinde D vitamininin etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİS ÖZYAZANLAR KASAPOĞLU
Danışman: İlkay ÇAKIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Primer hiperparatiroidi, en sık görülen üçüncü endokrin hastalık olup, ılımlı hiperkalseminin en sık nedenidir. Serum kalsiyum düzeyi yüksekliğine eşlik eden uygunsuz yüksek parathormon (PTH) seviyeleri ile seyreden klinik durumdur. Semptomatik olduğunda ve şiddetli hiperkalsemi (Ca>12 mg/dL), genç yaş gibi durumlarda paratiroidektomi endikasyonu bulunmaktadır. Literatürde primer hiperparatiroidi hastalarında Vitamin D eksikliğinin de eşlik etmesi halinde tedavi yaklaşımları konusunda fikir birliği bulunmamaktadır. Vitamin D'nin intestinal kalsiyum emilimini arttırıcı etkisi nedeniyle hiperkalseminin ağırlaşmasına neden olup olmayacağı tartışma konusudur. Mevcut çalışmada hastanemiz Endokrinoloji Kliniğinde PHPT tanılarına Vitamin D eksikliği eşlik eden ve acil cerrahi endikasyonu bulunmayan hastaların retrospektif incelenmesi ve D Vitamini replasmanının serum kalsiyum, fosfor, ALP, PTH, 24 saat idrar kalsiyumu ve kemik mineral yoğunluklarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, hastanemiz Endokrinoloji Kliniğinde takip edilen 29 PHPT hastasının farklı dozlarda Vitamin D replase edilerek bazal, 3-6.ay ve 12.ay sonlanım noktalarında serum Ca, P, ALP, PTH, 24 saat idrar Ca ve kemik mineral yoğunlukları seviyelerinin karşılaştırılmasını amaçlar. SPSS programı kullanılmıştır. Bulgular: Vitamin D replasmanı öncesi bazal PTH ve Vitamin D düzeyleri arasında ters korelasyon mevcuttur (r=0,43; p=0,009). Replasman sonrası 1 yılın sonunda serum PTH, kalsiyum ve kemik mineral yoğunluğu seviyelerinde anlamlı değişim saptanmamıştır. 24 saat idrar Ca düzeylerinde ise anlamlı artış görülmüştür (p=0,029). Sonuç: Primer hiperparatiroidiye eşlik eden D vitamini eksikliği durumunda, Vitamin D replasmanı sonrası PTH, Ca ve KMY değerlerinde anlamlı değişiklik olmamıştır ancak idrar Ca artış nedeniyle hastalar yakın takip edilmelidir. Anahtar kelimeler: Paratiroid hormonu, hiperkalsemi, D vitamini, primer hiperparatiroidi, sekonder hiperparatiroidi