Lipemik ve lipemik olmayan pankreatitlerde aprı skorunun klinik önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK BOZKURT
Danışman: Tayyibe SALER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, lipemik ve lipemik olmayan pankreatitli olgular arasında APRI (AST to Platelet Ratio Index) skorunun klinik önemini belirlemek ve bu skoru hastalık şiddeti, laboratuvar parametreleri ve klinik sonuçlar ile ilişkilendirerek tanısal değerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Retrospektif ve analitik tasarıma sahip bu çalışmada, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 18 yaş üzeri 276 pankreatit hastasına ait elektronik kayıtlar incelenmiştir. Hastalar lipemik ve lipemik olmayan pankreatit gruplarına ayrılmış, demografik bilgiler, komorbiditeler, laboratuvar bulguları, görüntüleme verileri ve klinik sonuçlar karşılaştırmalı analizlerle değerlendirilmiştir. APRI skoru AST düzeyinin trombosit sayısına oranı ile hesaplanmıştır. Tanısal performans ROC analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Lipemik pankreatit grubunda trigliserid (2583.3 ± 1600.9 mg/dL) ve total kolesterol (487.5 ± 221.9 mg/dL) düzeyleri dramatik şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.001). Buna karşın APRI skoru bu grupta anlamlı düzeyde daha düşüktür (0.41 ± 0.54 vs. 1.7 ± 2.37; p<0.001). APRI skoru ile AST (rho=0.939), ALT (rho=0.641) ve direkt bilirubin (rho=0.220) arasında güçlü pozitif korelasyonlar saptanmıştır. ROC analizinde APRI skoru (AUC=0.754) anlamlı ayırt edicilik göstermiştir. En yüksek tanısal performans ise direkt bilirubin (AUC=0.830) ve ALT (AUC=0.817) parametrelerinde gözlenmiştir. Lipemik hastaların tamamında destek tedavisi uygulanmış, hiçbirine ERCP yapılmamışken; lipemik olmayan grubun %54.5'ine ERCP uygulanmıştır (p<0.001). Ayrıca, lipemik pankreatitli hastalar ortalama 14.8 yıl daha gençtir (40.8 ± 10.7 vs. 55.6 ± 17.8; p<0.001). Sonuç: APRI skoru, lipemik ve lipemik olmayan pankreatit ayırıcı tanısında anlamlı biyokimyasal bir parametre olup, özellikle karaciğer enzimleri ile güçlü korelasyonu ve ROC analizindeki performansı sayesinde, pankreatitin etiyolojik sınıflandırılmasında ve klinik yönetiminde yardımcı bir belirteç olarak kullanılabilir