Tedaviye dirençli şizofreni tanılı hastalarda klozapine klinik cevaba elektrofizyolojik değişkenlerin öngörücülüğü ve klinik ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAKİR GICA
Danışman: Hüseyin GÜLEÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı tedaviye dirençli şizofreni hastalarında klozapine klinik yanıtı öngörebilecek elektrofizyolojik değişkenler olan kantitatif EEG (QEEG) verilerini ve olaya ilişkin potansiyelleri (ERP) saptamak; bu değişikliklerin hastalık şiddeti, işlevsellik ve bilişsel işlerler gibi bazı klinik değişkenlerle ilişkisini değerlendirmek Yöntem: Çalışmamız Nisan 2015- Şubat 2016 tarihleri arasında Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yatarak tedavi görmekte olan şizofreni tanılı hastalarla yürütüldü. Yirmidört tedaviye dirençli şizofreni tanılı hasta (19 erkek, 5 kadın) çalışmaya dahil edildi ve 6 ay süresince takip edildi. Olgulara ilaç başlanmadan önce, ilaçtan başlandıktan sonraki birinci hafta, ikinci hafta, birinci ay ve altıncı aylarında değerlendirilmeler yapıldı. Olgularla yapılan değerlendirme görüşmelerinin tümünde elektrofizyolojik incelemeler (QEEG ve ERP) uygulandı. Bilişsel işlevler ise klozapin başlandıktan sonraki bir hafta içinde ve altı aylık takip süresinin sonunda değerlendirildi. Olguların klinik değerlendirilmesi için Pozitif ve Negatif Belirtiler Ölçeği (PANSS) ve Genel İşlevsellik Düzeyi Ölçeği (İGD) kullanıldı. Bulgular: İlaca yanıt veren hastalarda PANSS skorlarında belirgin düşme en erken tedavinin birinci ayında tespit edilirken henüz daha tedavinin birinci haftasında mutlak ve relatif teta dalga aktivitesinde artış saptandı. Bununla beraber bu aktivite artışının PANSS negatif alt ölçek skorları ve İGD skorları ile ilişkisi olduğu görüldü. Ayrıca yine ilaca yanıt veren grupta relatif delta aktivitesinde tedavinin birinci haftasında azalma saptandı. ERP ile ilgili değişkenlerin incelemesinde ise ilaca yanıt veren grupta tedavinin birinci ayında P300 amplitüdünde istatistiksel olarak anlamlı bir artış bulundu. Ayrıca P300 amplitüd değişikliği ile set değiştirme test sonuçlarının ilişkili olduğu tespit edildi. Sonuç: Klozapine yanıt veren hastalarda mutlak ve relatif beyin teta aktivitesi tedavinin erken dönemlerinde artmaktadır ve bu artış klinik iyileşmeyle ilişkilidir. Teta aktivitesindeki artış klinik cevaptan önce tedavinin birinci haftasından itibaren x gözlemlenebilmektedir. Bu nedenle klozapin tedavisinden sonra erken dönemde beyindeki global teta aktivitesindeki artışın klozapine klinik yanıtı öngörebilecek bir belirteç olabileceği görülmüştür. Ayrıca yine klozapine yanıt veren hastalarda, tedavinin geç dönemlerinde gelişen P300 amplitüdlerinde artış olmaktadır. Ancak P300 değişikliklerinin, geç dönemde saptanması nedeniyle, yanıtı öngörebilmekten çok yeterli yanıtı gösteren bir belirteç olabileceği düşünülmüştür. Bulgularımız daha büyük örneklemli ve uzun takip süreli çalışmalarla desteklenmelidir.