Acil serviste periferik ve santral vertigo hastalarının ayırımında kanada trans iskemik atak skalası ile risk skoru karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RÜKSAN BAŞAK DOKUZOĞLU
Danışman: Nihat Müjdat HÖKENEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Acil servislerde baş dönmesi şikâyeti ile başvuran hastalar fizik muayene, özgeçmiş ve kimi zaman görüntüleme ile değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı acil servise baş dönmesi ile başvuran hastalarda periferik ya da santral vertigo ayırımında Kanada TİA skorunun etkinliğinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma retrospektif, gözlemsel ve tek merkezli olarak planlandı. Çalışma dönemi 1 Mayıs 2021- 1 Mayıs 2023 arasındaki iki yıllık süreyi kapsamaktadır. Bu dönemde İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Acil Servisine baş dönmesi şikâyeti ile başvuran hastalar çalışmaya alındı. Çalışmaya her iki cinsiyette, 18 yaş üstü, baş dönmesi olan, görüntüleme tetkiki (Difuzyon MR) bulunan hastalar dahil edildi. Psikiyatrik hastalık öyküsü olan ve travma sonucu baş dönmesi olan hastalar çalışmadan dışlandı. Elde edilen verilerle çalışmaya dahil edilen her hastanın Kanada Tia risk skoru hesaplandı. Daha sonra bu skora göre hastaların periferik ya da santral vertigo tanılarının prediksiyon kabiliyeti istatistiki olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışma dahil edilme kriterlerini kapsayan 320 hasta ile tamamlandı. Hastalardan 106'sında santral ve 214 'ünde periferik vertigo tanısı mevcut idi. Hasta popülasyonunda Kanada TİA risk skorunda santral vertigo ayırıcı tanısı için kestirim değeri 4 olarak hesaplandı. Baş dönmesinin periferik ya da santral kaynaklı olduğunu öngörmede Kanada TİA risk skorunun etkinliği için yapılan ROC Curve analizinde kestirim değeri >4 olduğunda eğri altında kalan alan 0.907 saptandı. Skorun düşük, orta, yüksek risk gruplarına göre hastalar incelendiğinde, periferik vertigolu hastaların çoğunlukla düşük riskte, santral vertigolu hastaların ise yüksek risk grubunda olduğu tespit edildi. Sonuç: Kanada TİA Skoru ortalamasının periferik vertigolu hastalara göre, santral vertigolu hastalarda istatistiksel anlamlı şekilde daha fazla olduğu görülmektedir. Bu çalışma sonuçlarına göre Kanada TİA skoru acil servislerde baş dönmesi ile başvuran hastalarda periferik ya da santral etyoloji araştırılırken güvenli bir şekilde kullanılabilecek bir prediktör skorlama sistemidir. Anahtar Kelimeler: Kanada TİA skoru, periferik vertigo, santral vertigo,