Diabetes mellitus ve hiperlipidemi birlikteliğinin sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN AVCI
Danışman: Meşide GÜNDÜZÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Diabetes Mellitus insülin miktarındaki azalma ya da uzak dokularda insülinin etkisine karşı oluşan direnç sebebiyle karbonhidrat metabolizmasının bozulduğu kronik ve çoklu sistemik bir hastalıktır. Hiperlipidemi plazmada bulunan kolesterol ve trigliserid değerlerinin yüksekliği anlamına gelir. Diabetes Mellitus ve Hiperlipideminin birlikteliği hastaların ve sağlık çalışanlarının birlikte başa çıkması gerektiği kronik bir hastalıktır. Kronik hastalığı olan insanlarda anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi kavramları uzun süredir araştırılmakta ve kronik hastalığın bunları etkilediği düşünülmektedir Gereç ve Yöntem: Araştırma Kesitsel, Tanımlayıcı ve Prospektif tipleri içermektedir. 01.05.2025 - 01.07.2025 tarihleri arasında S.B.Ü. Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası, en az 6 aydır diabet ve hiperlipidemi tanısı almış 51 hasta ve hastalığı bulunmayan 51 sağlıklı kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara "SF 12 Yaşam Kalitesi Ölçeği" , "Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği" ve "Demografik Veri Formu" uygulanarak veriler toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde "p değeri" 0,05'in altında anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya DM ve HL'si olan 51 hasta ve hastalığı olmayan 51 sağlıklı birey dahil edildi. Tüm katılımcıların yaş ortalaması 57,1 ± 8,4 yıl idi (32-77 yaş). Hastaların yaş ortalaması 58,4 ± 10,3 (32-77 yaş), kontrol grubunun 56,0 ± 6,8 (40-74 yaş) idi. Hasta ve kontrol grubunun SF-12 ve HADS skorları değerlendirildi. Hastaların SF-12 alt skorlarından PCS skoru median 42,6, MCS skoru ise median 45,5 idi. Kontrol grubunda bu skorlar sırasıyla 52,7 ve 52,2 idi. HADS ölçeği ile değerlendirildiğinde hastaların median HADS anksiyete skoru 10, depresyon skoru 9 idi. Hastaların SF-12 alt skorlarından PCS (p<0,001) ve MCS (p<0,001) skorları kontrol grubundan anlamlı derecede daha düşüktü. HADS alt skorlarından anksiyete (p<0,001) ve depresyon (p<0,001) alt skorlarının hasta grubunda kontrol grubundan anlamlı derecede daha yüksek olduğu izlendi Sonuç: Bu çalışmada DM ve HL birlikteliğine sahip hastaların yaşam kalitesinin (hem fiziksel hem mental), anksiyete ve depresyon düzeylerinin, sağlıklı bireylerle karşılaştırıldığında anlamlı derecede daha olumsuz olduğu gösterilmiştir. DM ve HL tanısı konduktan sonraki süreçte hastaların yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon skorlarının zaman içinde nasıl değiştiğini izleyen ek çalışmalar yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Diyabet, hiperlipidemi, yaşam kalitesi, anksiyete, depresyon