Ankara ilindeki Aile Hekimliği asistanlarının seyahat sağlığı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PAKİZE ZEYNEP KIRMIZIKAYA
Danışman: Mustafa ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Seyahat tıbbı, seyahat eden kişilerin sağlığını korumaya yönelik bir alan olup, yalnızca seyahat esnasında bulaşıcı hastalıkların önlenmesiyle değil, aynı zamanda gezginlerin kişisel güvenlikleri ve çevresel risklerden korunmalarıyla da ilgilenen disiplinler arası bir uzmanlık dalıdır. Çalışmamızda Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının seyahat sağlığı hakkında bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek ve bunları etkileyen faktörleri belirlemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara ilindeki aile hekimliği asistanları dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik değişkenler formu ile literatür taraması sonucu oluşturulan seyahat sağlığı hakkındaki bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarını değerlendirmeye yönelik anket formu yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Çalışmaya katılan aile hekimliği asistanlarına seyahat sağlığı ile ilgili 6 tutum, 3 davranış ve 7 bilgi sorusu soruldu. Verilen her bir doğru cevap 10 puan olarak değerlendirildi. Verilerin istatistiksel analizi için IBM SPSS 27.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya 181'i kadın (%66,1) 93'ü erkek (%33,9) 274 aile hekimliği asistanı katıldı. Katılımcıların tutum sorularına verdikleri cevapların toplam puanının ortancası 40±20, bilgi sorularına verdikleri cevapların toplam puanının ortancası 40±30 ve davranış sorularına verdikleri cevapların ortancası ise 10±10 olarak bulunmuştur. Seyahat sağlığı hakkında öz bildirim düzeyi durumu (p=0,009, p=0,005), seyahat sağlığı bilgilerini nereden öğrendikleri (p<0,001, p=0,001), seyahat sağlığı hakkında danışmanlık verenler (p=0,001, p=0,005) ve seyahat sağlığı hakkında polikliniklere başvuran hastaların olup olmaması (p<0,001) durumlarında katılımcıların aldıkları bilgi ve tutum puanlarında istatistiksel anlamlılık bulunmuştur. Seyahat sağlığı hakkındaki öz bildirim bilgi düzeyini yeterli bulanların bilgi ve tutum puanları (p=0,009, p=0,005) istatistiksel anlamlı olarak yüksekti. Ancak davranış puanında (p=0,292) istatistiksel fark gözlenmemiştir. Seyahat sağlığı hakkındaki öz bildirim bilgi düzeylerinin yeterli olduğunu düşünenlerin yeterli olmadığını düşünenlere göre bilgi ve tutum puanlarında istatistiksel olarak daha yüksek puanlara sahip olduğu bulunmuştur (p<0,016). Ayrıca seyahat sağlığı hakkında bilgisi olmayanlar; tıp fakültesinden edinenlere, kılavuzlar ve yazılı kaynaklardan edinenlere ve internetten edinenlere göre istatistiksel olarak daha düşük bilgi ve tutum puanları elde etmişlerdir (p<0,008). Sonuç: Çalışmada polikliniğe başvuran hasta sayısı arttıkça bilgi puanları üzerinde olumlu etkisi olduğu görüldü. Özbildirim düzeyi düşük olan hastaların bilgi ve tutum puanları daha düşük bulunmuştur. Katılımcıların demografik bilgileri ile bilgi, tutum ve davranış puanları kıyaslandığında cinsiyet, medeni durum, uzmanlık türü ve asistanlık yılına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir. Hekimlik tecrübesi ile bilgi, tutum ve davranış puanları arasındaki ilişki incelendiğinde de istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.