Akut pankreatit ile başvuran hastalarda serum amiloid A düzeyinin hastalık ciddiyeti ve komplikasyonları öngördürmedeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAMİL ENLİ
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut pankreatit komplikasyonlarla ya da ölüm ile sonuçlanabilen gastroenterolojik bir acildir. Hastalık ciddiyeti ve komplikasyonları öngördürmede birçok laboratuvar bulguları ve skorlama sistemleri kullanılmaktadır. Serum amiloid a ise enflamasyon durumunda kandaki seviyeleri artabilen bir laboratuvar belirtecidir. Bu çalışmamızda serum amiloid a'nın akut pankreatitte hastalık ciddiyeti ve komplikasyonlarını öngörmedeki rolünü araştırmak, klinik pratikte kullanılan diğer akut faz reaktanları ile karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 20 Mayıs 2021 ile 28 Şubat 2022 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi iç Hastalıkları Kliniğinde prospektif gözlemsel çalışma olarak planlandı. Çalışmaya akut pankreatit tanısı ile yatırılan çalışmaya katılmak isteyen gönüllüler dahil edildi. Hastalar çalışma hakkında bilgilendirilerek onamı alındıktan sonra yatışlarının ilk 24 saatinde kan örneği alındı. Alınan kanda serum amiloid A çalışıldı. Hastaların yatışı süresi boyunca laboratuvar bulguları, klinik bulguları ve görüntüleme yöntemleri tarandı. Hastaların klinik demografik bulguları, laboratuvar bulguları ve lokal – sistemik komplikasyonları kaydedildi. Çalışmanın birincil sonlanım noktası peripankreatik komplikasyonlar (vasküler komplikasyonlar dahil), ikincil sonlanım noktaları ise ölüm, ciddi hastalık, nekroz gelişimi ve 1 hafta ve daha uzun yoğun bakım ihtiyacı idi. Bulgular: Çalışmamızda 137 (%51,7) kadın 128 (%48,3) erkek hasta toplam 265 hasta mevcut olup yaş ortalaması 55,52 ± 17,66 idi. Peripankreatik komplikasyon için tek değişkenli ve çok değişkenli analiz yapıldı. Buna göre, birçok parametre tek değişkenli analizde peripankreatik komplikasyonla ilişkili iken; yaş (p=0,002), SIRS varlığı (p=0,027), tekrar beslenme zamanı (p=0,025), kan glukozu (p=0,016) ve serum amiloid A (0,032) çok değişkenli analizde peripankreatik komplikasyon için bağımsız risk faktörü olarak bulundu. Buna göre, 48 saat ve kan glukozu>135 mg/dL olanlar olmayanlara göre her biri için yaklaşık 2 kat fazla peripankreatik komplikasyon riskine sahipken, SAA>25,66 mg/dL olanlar olmayanlara göre yaklaşık 4 kat peripankreatik komplikasyon riskine sahipti. Sonuç: Çalışmamızda SAA, ölüm ve ciddiyeti öngörmedeki performansı tatmin edici değilken, peripankreatik komplikasyonları CRP, prokalsitonin ve mevcut skorlama sistemlerinden daha iyi öngördü. Yani özetle, akut pankreatitli hastayı kapsamlı olarak değerlendirdiğimizde, mortalite ve ciddiyet tahminini mevcut skorlama sistemleri ve CRP, prokalsitonin gibi akut faz reaktanlarıyla yaparken, peripankreatik komplikasyon tahminini de SAA ile yapmak mantıklı bir yaklaşım olarak görülmektedir. Ancak daha geniş çaplı ve çok merkezli çalışmalarla, bu önemli bulgunun desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Akut Pankreatit, Serum Amiloid A, Akut Pankreatit Komplikasyonları