Kalp cerrahisi sonrası uygulanan progresif kas gevşetme egzersizlerinin anksiyete, ağrı, uyku ve iyileşme kalitesine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÇIĞLA ARSLANKILIÇ

Danışman: Selda RIZALAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, Koroner Arter Baypas Greft (KABG) cerrahisi geçiren bireylerde Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamalarından biri olan Progresif Kas Gevşetme (PKG) egzersizlerinin anksiyete, ağrı, uyku ve iyileşme kalitesine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen ön test-son test tasarımlı randomize kontrollü bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Araştırma Ocak–Eylül 2024 tarihleri arasında Ankara'da özel bir hastanenin Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği'nde yürütüldü. Kontrol grubunu oluşturan 30 hastaya rutin hemşirelik bakımı verilirken 30 hastadan oluşan girişim grubuna ek olarak günde iki kez PKG egzersizi uygulandı. Veriler Durumluluk Kaygı Ölçeği, Sayısal Ağrı Ölçeği, Görsel Kıyaslama Uyku Ölçeği, Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra ki-kare, Mann–Whitney U, Friedman ve Wilcoxon testleri kullanıldı. Bulgular: Ameliyat öncesinde grupların anksiyete puanları benzer iken, ameliyat sonrasında PKG egzersizi uygulanan grubun puanı daha düşük bulundu (p<0,05). Ameliyat sonrası ağrı değerlendirmesinde ilk üç günde gruplar arasında klinik fark görülmekle birlikte, 21. günde girişim grubunun ağrı düzeyi kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük bulundu (p<0,05). Ameliyat sonrası üçüncü günde girişim grubunun uyku ölçek puan ortalaması kontrol grubuna kıyasla daha yüksek bulundu (p<0,05). Ameliyat sonrası 21. günde girişim grubunun toplam iyileşme puanı, fiziksel aktivite, genel semptom, bağırsak ve iştah semptomları alt boyut puanları ile kontrol grubunun puanları arasında anlamlı fark bulundu(p<0,05). Sonuç: KABG cerrahisi sonrası PKG egzersizlerinin uygulanması anksiyete ve ağrı düzeyini azaltmakta, uyku ve iyileşme kalitesini arttırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ağrı, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları, Koroner Arter Baypas Greft, Progresif Kas Gevşetme Egzersizi.