Meme kanserinde core needle biyopsi ve cerrahi rezeksiyon arasındaki HER2 low durumunun ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KURT
Danışman: Hayriye ŞAHİNLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: HER2-low kavramının, özellikle DESTINY-Breast04 çalışmasının ardından klinik önem kazanması, meme kanserinde HER2 immünohistokimyasal değerlendirmesinin daha ayrıntılı yorumlanmasını gerekli hale getirmiştir. Bu çalışma ile bir antikor-ilaç konjugati olan Fam-trastuzumab deruxtecan'ın (T-DXd) HER2 Low hasta grubunda klinik fayda ve sağkalım avantajı gösterdiği kanıtlanmış olup bu hasta grubunda kullanım onayı almıştır. Tedavi kararlarını doğrudan etkileyebildiği için HER2 ekspresyon düzeyini güvenilir biçimde belirlemek amacıyla detaylı bir HER2 IHC skorlaması ve ASCO-CAP kılavuzlarına göre immünohistokimya (IHC) skoru 1+/2+ ve negatif in situ hibridizasyon (ISH) ile tanımlanan HER2 Low grubunun belirlenmesi gerekmektedir. ASCO-CAP kılavuzlarına göre, belirli özel durumlar dışında, kor biyopsi örneklerinde yapılan biyobelirteç analizlerinin cerrahi eksizyon materyalinde rutin olarak yeniden değerlendirilmesi genellikle önerilmemektedir. Çalışmamızın temel amacı, invaziv meme kanseri hastalarında Core Needle biyopsi ve cerrahi eksizyon örnekleri arasındaki HER2 Low düzeyinin uyumunu araştırmaktır. Ayrıca, mevcut kılavuzlar doğrultusunda biyobelirteç analizlerinin eksizyon materyalinde tekrar edilme gerekliliğinin klinik açıdan sorgulanması ve HER2 değerlendirmesindeki olası uyumsuzlukların ortaya konulması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Kasım 2022 ve Şubat 2025 tarihleri arasında Ankara Etlik Şehir Hastanesi Tıbbi Onkoloji kliniğine başvuran meme kanseri tanılı hastalar retrospektif olarak tarandı (n=1655). Tarafımızca belirlenen dahil edilme kriterlerini karşılayan invaziv meme kanseri tanılı (n=490) hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların klinik ve patolojik verileri hastane bilgi yönetim sistemi ve hasta dosyalarından retrospektif olarak elde edildi. Tüm core biyopsilerde HER2 değerlendirmesi, 2018 ASCO/CAP kılavuzuna uygun olarak immünhistokimyasal boyama sonuçlarına göre yapıldı. HER2 skoru 0, 1+, 2+ ve 3+ olarak sınıflandırıldı. HER2 2+ olgularında gümüş in situ hibridizasyon (SISH) yöntemi kullanılarak HER2 amplifikasyonu değerlendirildi. Hastalar HER2-negatif (skor=0), HER2-low (skor=1+, skor=2+/ISH -) ve HER2-pozitif (skor=3+, skor=2+/ISH +) olmak üzere üçlü sınıflama sistemine göre analiz edildi. Core biyopside HER2 IHC 0, 1+ ve 2+ gelen tüm hastalar cerrahi eksizyonda HER2 IHC değerlendirilmesi yeniden yapıldı ve core biyopsi ile cerrahi eksizyon sonuçları uyumlu gelen hastalar belirlendi. Yaş, histolojik alt tip, TNM evresi, histolojik grade, lenfovasküler invazyon, moleküler alt tip, tümör lokalizasyonu, cerrahi türü, tümör boyutu, immünhistokimyasal parametreler (ER, PR, Ki-67, HER2) ve hemoglobin, lenfosit, trombosit, nötrofil sayısı, albümin, LDH Düzeyi gibi biyokimya değerleri kaydedildi. Moleküler alt tipler 2013 St. Gallen Konsensüsü'ne göre sınıflandırıldı. İstatistiksel analizler SPSS 25 programı kullanılarak gerçekleştirildi. Kategorik değişkenler frekans ve yüzde ile, sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma ile ifade edildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda ki-kare testi ve ANOVA kullanıldı. CNB ve SEB arasındaki HER2 uyumu Kappa analizi ile değerlendirildi. HER2-low ve HER2-pozitif durumunu etkileyen faktörler lojistik regresyon analizi ile incelendi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Hastaların eşleştirilmiş CNB ve SEB örnekleri arasındaki özellikle HER2 Low durumuna dikkat ederek HER2 durumu uyumu, uyum oranı ve κ istatistikleri hesaplanarak değerlendirildi. Tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri her iki test arasındaki uyumsuzlukla ilişkili olabilecek faktörleri araştırmak için kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 490 invaziv meme kanseri hastasının yaş ortalaması 58.88±11.87 yıl olup, hastaların %76.1'i 50 yaş ve üzerindeydi. Olguların büyük çoğunluğu unilateral tümör yerleşimine sahipti (%95.7). Hastaların %50.6'sı T2 evresinde, %63.7'si N0 nodal evredeydi. Histolojik grade dağılımında Grade 2 tümörler baskın olup (%56.9), olguların %69.2'sinde lenfovasküler invazyon saptanmadı. Moleküler alt tip açısından en sık görülen gruplar Luminal A (%45.9) ve Luminal B (%43.1) olarak belirlendi. CNB örneklerinde HER2 dağılımı %40.8 HER2-negatif, %51.2 HER2-low ve %8 HER2-pozitif olarak saptanırken; SEB örneklerinde bu oranlar sırasıyla %40.2, %50.4 ve %9.4 olarak bulundu. ER ve PR pozitifliği hem CNB hem de SEB örneklerinde yüksek oranda izlenirken, Ki-67 ≥%20 oranı SEB örneklerinde %51.8 olarak belirlendi. SEB HER2 gruplarına göre yapılan karşılaştırmada histolojik grade, cerrahi türü, ER, PR ve Ki-67 durumu açısından gruplar arasında anlamlı farklılık izlendi (p<0.05). HER2-pozitif tümörlerde Grade 3 histoloji, yüksek Ki-67 ekspresyonu ve hormon reseptör negatifliği daha sık gözlendi. CNB ve SEB arasındaki HER2 uyumu değerlendirildiğinde, üçlü sınıflama sistemine göre genel uyum oranı %64.6 olarak bulundu ve Kappa katsayısı 0.638 idi. Bu sonuç orta düzeyde uyumu göstermektedir. İkili sınıflamada ise genel uyum oranı %95.3 ve Kappa katsayısı 0.824 olarak saptandı; bu durum çok yüksek düzeyde uyuma işaret etmektedir. Tek değişkenli lojistik regresyon analizinde HER2-low durumuyla histolojik grade ve östrojen/progesteron reseptörü pozitifliği arasında anlamlı ilişki saptanırken, çok değişkenli analizde bağımsız anlamlı faktör belirlenmedi. Sonuç: Bu çalışmada eşleşmiş core needle biyopsi ve cerrahi eksizyon örnekleri arasındaki ikili HER2 sınıflamasında (HER2 negatif/pozitif) yüksek düzeyde uyum (%95.3, k:0.824) saptanırken, üçlü sınıflamada (HER2 negatif/low/pozitif) uyum oranının daha düşük (%64.6, k:0.638) olduğu görülmüştür. Uyumsuzluk en çok CNB HER2 0 vakalarında görüldü.; bu hastaların %30.4'ü sonrasında yapılan cerrahi rezeksiyonda çoğunlukla HER2 IHC 1+ olmak üzere HER2 low olarak yeniden sınıflandırıldı. Görülen bu HER2 uyumsuzluğunun; başta iğne biyopsisi ve eksizyon materyali arasındaki pre-analitik farklılıklar (fiksasyon süresi, doku iskemi zamanı ve örnekleme koşulları), intratümöral heterojeniteye bağlı değişken HER2 ekspresyonu, analitik süreçteki laboratuvarlar arası teknik farklılıklar ile antikor ve boyama protokolü değişkenlikleri ve özellikle HER2-low sınırında ortaya çıkan gözlemciler arası değerlendirme farklılıklarından kaynaklandığı düşünülmektedir. Ayrıca tümör biyolojisindeki zaman içinde ortaya çıkan HER2 ekspresyon değişiklikleri de bu uyumsuzluğa katkıda bulunabilmektedir. Sonuç olarak CNB'nin meme kanserinde HER2 Low durumunu belirlemede sınırlı tanısal değerinin olduğu ve özellikle core biyopsi HER2 negatif olan vakalarda cerrahi eksizyonda HER2 durumunun yeniden değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, HER2 Low · Core needle biyopsi · Cerrahi eksizyon biyopsi · Klinikopatolojik özellikler · İmmünhistokimya