Toplum ruh sağlığı merkezinde takip edilen şizofreni tanılı hastalarda bilgisayar destekli bilişsel iyileştirim tedavisi ve yanıtla ilişkili sosyodemografik ve klinik değişkenler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET ENES ÖZEL
Danışman: Medine YAZICI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda, Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nden takipli şizofreni tanılı hastalardaki bilişsel fonksiyonların, bilişsel iyileştirim tedavisi sonrası değişimin gözlenmesi ve bu değişim ile ilgili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamız kesitsel tanımlayıcı ve uzunlamasına takip çalışmasıdır. Çalışmaya, S.B.Ü. Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadıköy Toplum Ruh Sağlığı Merkezi ve Ümraniye Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nden takipli şizofreni tanılı 25 hasta dahil edildi. Hastaların şizofreni tanıları DSM-5'e göre yapılandırılmış görüşmeler ile doğrulandı. Hastalara bilişsel iyileştirim tedavisi uygulamadan önce, sosyodemografik veri formu, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (BPRS), Bireysel ve Sosyal Performans Ölçeği (PSP), Modifiye Morisky Tedavi Uyum Ölçeği (Morisky), Weschler Bellek Ölçeği (WMS), Wisconsin Kart Sıralama Testi (WCST) ve Stroop testi uygulandı. Sonrasında hastalar ile 12-15 seanslık, bilgisayar üzerinden yürütülen CogPack isimli uygulama, bilişsel iyileştirim tedavisi amacıyla uygulandı. Tedavi sonrası aynı ölçekler yeniden uygulandı. Sonrasında bilişsel fonksiyonlar ve semptom şiddetindeki değişmeler, kendi içinde ve sosyodemografik verilerle kıyaslandı. Bulgular: Çalışmamızda, bilişsel iyileştirim tedavisinin, bilişsel fonksiyonlar üzerine anlamlı düzeyde olumlu etkisi olduğu bulundu. WCST ve WMS skorlarında, tedavi öncesi skorlara göre anlamlı olarak iyileşme gözlenirken, Stroop testindeki değişim istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Eğitim düzeyinin, bilişsel iyileştirim tedavisinden görülecek fayda ile korele olduğu görüldü. Bilişsel iyileştirim tedavisi ile hastaların pozitif, negatif ve genel semptomalojilerinde anlamlı değişim saptanmadı. Ayrıca Morisky ve PSP sonuçları ile, bireysel ve sosyal işlevsellik ve tedavi uyumu konusunda anlamlı değişiklik saptanmadı. Sonuç: Bilişsel iyileştirim tedavisi, şizofrenide bozulan bilişsel işlevleri iyileştirmektedir. Eğitim düzeyi, bu iyileşmenin miktarı ile korelasyon göstermektedir. Yatış sayısının az olması, hastalık süresinin kısa olması, hastalığın ileri yaşta başlamış olması da iyileşme ile ilgili faktörlerdendir. Hastaların pozitif ve xi negatif semptomlarında değişiklik saptanmamaktadır. Türkiye populasyonunda, bilişsel iyileştirim tedavisinin işlevsellik ve tedavi uyumuna olan etkisini görmek ve tedaviyi etkileyen faktörlerin anlaşılabilmesi için, daha geniş örneklemli ve uzun süreli takip çalışmalarına ihtiyaç vardır