İzole multiple kot fraktürlü hastalarda analjezi yöntemlerinin komplikasyonları önlemedeki etkinliklerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET KARADUMAN
Danışman: Hıdır ESME
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda 3 ve 3 ten fazla kot fraktürü olan hastaların farklı analjezi yöntemleri kullanarak ağrı derecelerini karşılaştırmayı, pulmoner komplikasyonları ve hastanede kalış süresini gruplar arasında karşılastırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda IV aneljezi, interkostal blok, erector spina plan blok ve TENS yöntemlerini etkinlik açısından karşılaştırmayı planladık. Her grup için 20-80 yaş arası araç içi trafik kazası, araç dışı trafik kazası, darp veya düşme gibi künt travmalar sonucu başvuran 20 yetişkin travma hastası seçmeyi planladık. Çalışmamızda hastalarda toraks bilgisayarlı tomografide tek taraflı, 3 veya daha fazla kot fraktürü olan, kardiyovasküler ve abdominal olarak stabil olan, ayrıca herhangi bir cerrahi prosedür uygulanmayan, hemotoraks ve pnömotoraksı olmayan, karaciğer ve böbrek yetmezliği olmayan, sedatize veya entübe olmayan, mental durumu normal olan hastaları seçmeyi planladık. Hastalar hastaneye yatış sırasında 4 gruptan herhangi birisine kapalı zarf randomizasyon yöntemiyle dağıtıldı. Ağrı derecelerinin karşılaştırılması amacıyla VAS (Visual analog score) kullanılması planlandı. Yapılan tedavilerin her hasta için 4 gün boyunca uygulanması planlandı ve planlanan tedavi öncesinde istirahatte ve öksürükle VAS değeri, oda havasında oksijen satürasyonu, tansiyon ve nabız ölçülmesi planlandı. Ayrıca işlem öncesi ve 4. gün istirahatte SFT ölçülmesi planlandı. Planlanan işlem sonrası 30. dk, 2.,3. ve 4. günlerde VAS değeri, oda havasında oksijen satürasyonu, tansiyon ve nabız değerlerinin ölçülmesi planlandı. Bulgular: Çalışmaya katılan 80 hastanın 61'i erkek (%76.2), 19'u (%23.8) kadındı. 49 hastanın (%61.3) travma nedeni düşme iken, 14 hasta (%17.5) AİTK, 11 hasta (%13.8) ADTK, 5 hasta (%6.25) hayvan saldırısı ve 1 hasta (%1.3) darp nedeniyle başvurdu. Hastaların 73'ünde (%91.3) atelektazi ve pnömoni gibi herhangi bir komplikasyon görülmezken, İV analjezi grubunda 4, TENS grubunda 2 ve İKSB grubunda 1 hasta olmak üzere 7 hastada (%8.7) komplikasyon gelişti. ESPB grubunda ise hiç komplikasyon görülmedi. Dört hastada hiç ilave analjezi ihtiyacı olmamaklabirlikte en fazla analjezi ihtiyacı 8 idi. Ortalama ilave analjezi ihtiyacı 3.44 idi. En yüksek VAS değeri işlem öncesi öksürükte ölçülür iken en düşük VAS değeri ise 4. gün istirahatte ölçüldü Sonuç: Toraks travması sonrası kaburga kırıkları çok sık görülen bir durumdur.En sık semptom ağrı ve dispne olmakla birlikte ölüme kadar götürecek komplikasyonlara neden olabilmektedir. Bu komplikasyonları önlemede en önemli etken yeterli analjezi ile ağrının giderilmesidir. Tedavide en sık kullanılan yöntem İV analjezi olmakla birlikte yaptığımız çalışmada Erector Spina Plan Bloğu (ESPB) ve İnterkostal Sinir Bloğu (İKSB) yapılan hastalarda ilave analjezi ihtiyacının ve komplikasyonların daha az olduğunu, hasta memnuniyetinin daha fazla olduğunu gördük. TENS grubunda ilave analjezi ihtiyacı daha fazla ve SFT değerindeki artış daha az idi. Bunu da TENS' in ağır travmalarda etkinliğinin daha az olmasına bağladık. Anahtar Kelimeler: Erector spina plan bloğu, kot fraktürü