Prematüre yenidoğanlara ebeveynleri tarafından uygulanan kanguru bakımının yenidoğanın yaşamsal bulgularına ve ebeveynlerin algılanan ebeveynlik öz yeterlilik düzeyi ile bebek bağlanmasına etkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KADIN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM BÜŞRA BORAZAN
Danışman: Gönül KURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırma, prematüre yenidoğanlarda hem anne hem baba tarafından uygulanan kanguru bakımının ebeveynlerin algılanan öz yeterlilik düzeyi, ebeveyn bebek bağlanması ve yenidoğanın yaşamsal bulgularına etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılan randomize kontrollü çalışmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Ankara Etlik Şehir Hastanesi, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde, Ekim 2023-Şubat 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 200 ebeveyn ve prematüre yenidoğanları oluşturmuştur. Çalışma iki grup ile yürütülmüştür. Müdahale grubunda yenidoğanlara hem anne hem baba tarafından, kontrol grubunda ise sadece anne tarafından kanguru bakımı yapılmıştır. Her iki gruba "Anne-Bebek Bağlanma Ölçeği (ABBÖ)", "Algılanan Anne Ebeveynlik Öz Yeterlilik Ölçeği (AAEÖYÖ)", "Baba-Bebek Bağlanma Ölçeği (BBBÖ)", "Algılanan Baba Ebeveynlik Öz Yeterlilik Formu (ABEÖYF)" müdahale öncesinde ön test ve müdahale sonrası 5. haftada son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca veriler "Katılımcı Tanılama Formu" ve "Kanguru Bakımı Süresince Yenidoğan İzlem Formu" ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ve istatistiksel analizlerde SPSS 27.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Gruplar arasında annelerin ABBÖ ve AAEÖYÖ ön test puanları açısından fark bulunmamıştır (p>0,05). Kontrol grubundaki annelerin ABBÖ son testten aldıkları puanlar müdahale grubundaki annelere göre anlamlı düzeyde yüksektir (p=0,002). Müdahale grubundaki annelerin AAEÖYÖ son test puanlarının kontrol grubundaki annelerden anlamlı düzeyde yüksektir (p=0,001). Gruplar arasında babaların BBBÖ ve ABEÖYF ön test puanları açısından fark bulunmamıştır (p>0,05). Müdahale grubundaki babaların BBBÖ son test puanları ve ABEÖYF son test puanlarının kontrol grubundaki babalara göre anlamlı düzeyde yüksektir (p=0,001). Prematüre yenidoğanların yaşamsal bulguları açısından gruplar arasında fark bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Her iki ebeveyn tarafından kanguru bakımı uygulaması yapılan gruptaki annelerin ve babaların bağlanma ve ebeveyn öz yeterlilik düzeyleri daha yüksektir. Babaların kanguru bakımı uygulamasına katılımının, hem babaların hem de annelerin bebekleri ile olan bağlanmalarında ve kendilerini bebek bakımı konusunda yeterli algılamalarında etkili olduğu saptanmıştır. Prematüre yenidoğanlara hem anne hem de baba tarafından kanguru bakımı uygulamasının yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Prematüre yenidoğan, kanguru bakımı, ebeveynlik öz yeterliliği, anne-bebek bağlanması, baba-bebek bağlanması, hemşire