Tip 2 diyabetes melllitus'lu yaşlı hastalarda hekimlerin tedavi yaklaşımlarının study of osteoporotic fractures (SOF) kırılganlık indeks kategorilerine göre incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜLEYMAN DEĞERMENCİ

Danışman: Mustafa Kemal KILIÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kırılganlık (frailty), yaşlanma ile beraber vücudun fizyolojik sistemlerinde ve fonksiyonlarında meydana gelen azalmadan dolayı kişinin var olan fizyolojik ve biyolojik rezervindeki ve strese karşı direncindeki düşüşü tanımlayan geriatrik bir sendromdur. Hastaların kırılganlığını tespit etmekte kullanılan çeşitli kırılganlık indeksleri mevcuttur. SOF kırılganlık indeksi poliklinik şartlarında kırılganlığı tespit etmekte kullanılabilecek basit ve kolay uygulanabilen bir indekstir. Son yıllarda artan ilaç sayısı ve çeşitliliği hekimlerin diyabet tedavisindeki seçeneklerini oldukça arttırmıştır. Hekimler bu ilaç çeşitliliği içinden hastalarını tedavi ederken hedeflerine en uygun ilacı seçmektedir. Hekimlerin diyabet tedavisindeki hedefleri hastanın kırılganlık düzeyine göre değişmektedir. Biz bu çalışmamızda hekimlerin yaşlı diyabetik hastaları tedavi ederken hastaların kırılganlık düzeyini dikkate alıp almadıklarını, kırılganlık düzeyine göre tedavilerinde deintensifikasyon yapıp yapmadıklarını, SOF kırılganlık kategorilerine göre tedavilerinin uygun olup olmadığını araştırdık. SOF kırılganlık indeks kategorilerine göre reçeteler incelendiğinde geriatristlerin ve diğer branş hekimlerinin kırılgan ve kırılganlığa yatkın diyabetik hasta gruplarında reçetelemelerinin hastanın kırılganlık düzeyine uygun olduğu tespit edilmiştir. Geriatristler kırılgan grupta 31 (%70,5), kırılganlığa yatkın grupta 45 (%72,6) diğer branş hekimlerimiz ise kırılgan grupta 28 (%63,6), kırılganlığa yatkın grupta 39 (%62,9) olmak üzere hastaların kırılganlık durumuna uygun tedavi kararı vermişlerdir. Diğer branş hekimlerimizin dinç grup hastalardaki reçetelemeleri incelendiğinde çoğunluğu (44 (%56,4)) kırılganlık durumuna uygun bulunmamıştır. Hekimlerin hastalarında herhangi bir kırılganlık indeksi hesaplamasalar dahi klinik muayenelerinde mesleki tecrübelerinin verdiği bilinçle hastalarının kırılgan olduğunu düşündüklerinde buna uygun şekilde doz azaltmaya gittikleri sonucuna varılmıştır. Kırılgan (SOF skoru= 2-3) hastaları HbA1c düzeylerine göre ayrılan 5 alt kategoriye göre incelediğimizde; hastaların MMSE skorları (p=0,513) ve düşme insidansı (p=0,317) kategoriler arasında benzer bulunmuştur. TUG süreleri (p=0,001), KATZ skorları (p=0,016) ve LAWTON-BRODY skorları (p=0,005) arasında ise gruplar arasında anlamlı derecede fark tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Diyabetes mellitus, kırılganlık, yaşlılık, SOF indeksi, deintensifikasyon