Toplum kökenli idrar yolu enfeksiyonu tanısı alan hastalardan izole edilen bakterilerde genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) varlığının araştırılması ve antimikrobiyal direnç durumunun belirlenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYTAÇ KAPLAN

Danışman: Esragül AKINCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Toplum Kökenli İdrar Yolu Enfeksiyonu Tanısı Alan Hastalardan İzole Edilen Bakterilerde Genişlemiş Spektrumlu Beta-laktamaz (GSBL) Varlığının Araştırılması ve Antimikrobiyal Direnç Durumunun Belirlenmesi Dr. Aytaç KAPLAN İdrar yolu enfeksiyonları toplumda en sık karşılaşılan enfeksiyonlar arasında yer almaktadır. E.coli bu enfeksiyonlarda en sık izole edilen mikroorganizmadır. Genişlemiş spektrumlu beta-laktamazlar (GSBL), bakterilerin geliştirdiği en önemli direnç mekanizmalarından biridir. Bu retrospektif çalışmada toplum kökenli idrar yolu enfeksiyonu tanısı alan hastalardan izole edilen bakterilerde GSBL varlığının araştırılması ve antimikrobiyal direnç durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Kafkas Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi polikliniklerine Temmuz 2015-Temmuz 2016 tarihleri arasında başvuran ve toplum kökenli idrar yolu enfeksiyonu düşünülen hastaların idrar kültürlerinden izole edilen bakteriler çalışmaya dahil edildi. Bakterilerin tanımlanması ve antimikrobiyal duyarlılıklarının saptanması için konvansiyonel identifikasyon yöntemleri ve Kirby-Bauer disk difüzyon antibiyotik duyarlılık testi kullanıldı. GSBL varlığı çift disk sinerji testi kullanılarak araştırıldı. Toplam 642 suşun 116'sında GSBL saptandı. GSBL pozitifliği E.coli ve K. pneumoniae suşlarında tanımlandı. İzole edilen 510 E.coli suşunun 108'i (%21.2), 44 K. pneumoniae suşunun 8'i (%18.2) GSBL pozitif idi. GSBL üreten bakteri izole edilen hastalarda ileri yaş, son üç ayda antibiyotik kullanımı, kronik hastalık, kalıcı idrar sondası veya son üç ayda bir haftadan daha uzun süreli geçici kateterizasyon, son üç ayda hastanede yatış öyküsü gibi risk faktörlerinin daha yüksek oranda olduğu tespit edildi. Tüm antimikrobiyal ajanların direnç oranları GSBL pozitif suşlarda, GSBL negatif suşlara göre daha yüksek bulundu. Piperasilin-tazobaktam, amoksisilin- klavulonat, siprofloksasin ve levofloksasin direnç oranları GSBL pozitif suşlarda istatistiksel olarak anlamlı yüksek iken imipenem, meropenem, gentamisin, amikasin ve nitrofurantoin için iki grup arasında anlamlı bir fark yoktu. GSBL pozitif suşlara en etkili antimikrobiyal ajanlar sırasıyla meropenem, imipenem ve amikasin idi. Sonuç olarak bu çalışmada toplum kökenli idrar yolu enfeksiyonlarından izole edilen bakterilerde GSBL oranı yüksek bulunmuştur. Genellikle çoklu antibiyotik dirençli olan bu suşların neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılabilecek antibiyotikler de oldukça kısıtlıdır. Bu durum tedavi güçlüğü, morbidite ve maliyet artışına neden olmaktadır. Bu nedenle sorun daha fazla büyümeden bir an önce önlem alınması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: idrar yolu enfeksiyonu, GSBL, antibiyotik direnci