Akut pankreatit tanılı hastalarda, ranson kriterlerine göre hesaplanan hastalığın şiddeti ve mortalite oranının nötrofil-lenfosit oranı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMUT GÖKHAN ÖZDER
Danışman: Mehmet KOŞARGELİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut pankreatit, hafif inflamasyondan, hayatı tehdit eden ve ölüme kadar ilerleyebilen farklı klinik tablolar ile karşımıza çıkan, sık görülen inflamatuar bir hastalıktır. Hastanın en kısa sürede yatırılıp uygun tedavinin verilmesi, meydana gelebilecek komplikasyonların önlenebilmesi için hastalığın erken tanı alması ve şiddetinin hızlı bir şekilde belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle ucuz, kolay erişilebilir, hızlı sonuçlanabilen ve invaziv olmayan parametrelerin kullanılması hastalığın tanı ve seyri için faydalı olacaktır. Yaptığımız çalışmada bu parametrelerden biri olan nötrofil-lenfosit oranı(NLO) ile çalışmaya katılan akut pankreatit tanılı hastaların ilişkisini inceledik. Materyal ve metod: Çalışmamıza 01.01.2016-01.06.2020 tarihleri arasında SBÜ Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi genel cerrahi ve dahiliye kliniklerinde yatan ve çalışma kriterlerine uyan akut pankreatit tanısı almış 314 hasta dahil edildi. Akut pankreatit şiddetini ve mortalitesini hesaplamak için Ranson kriterleri kullanıldı. Çalışmaya dahil edilen hastalar Ranson kriterlerine göre hafif ve şiddetli akut pankreatit olarak iki sınıfa ayrıldı. Verilerin analizi IBM SPSS 23.0 paket programı (statistical package for the social science) ile yapıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 314 hastanın %53.2'si kadın, %46.8'i erkektir. Akut pankreatit tanısı almış 314 hastanın yaş ortalaması 58.7±17.5 yıldır. Hastaların %52.2'si biliyer, %47.8'i nonbiliyer akut pankreatittir. Hastaların medyan Ranson puanı 2 (min:0, maks:8) olarak bulunurken 247 hastada (%78,7) hafif ve 67 hastada (%21,3) şiddetli akut pankreatit gözlenmiştir. 30 hasta (%9.6) exitus kabul edilmiştir. Exitus kabul edilen hastaların başvuru anındaki NLO istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur. Şiddetli akut pankretit hastalarının başvuru anında ve 48. Saatteki NLO, hafif akut pankreatit hastalarına göre istatistiki olarak daha anlamlı bulunmuştur. Hastaların Ranson kriterleri puanı ile yaş (r=0,484; p<0,001) ve başvuru anındaki NLO değerleri (r=0,421; p<0,001; Şekil 1) arasında istatistiki olarak anlamlı pozitif yönde orta derecede ve 48.saat NLO değerleri (r=0,334; p<0,001; Şekil 2) ile pozitif yönde zayıf derecede korelasyon tespit edilmiştir. Biliyer ve nonbiliyer akut pankreatit hastaları arasında başvuru anında ve 48. Saat NLO açısından anlamlı fark bulunamamıştır. Ranson mortalite yüzdeleri (p=0,378), başvuru anındaki NLO (p=0,582) ve 48.saatte ölçülen NLO değerleri (p=0,415) açısından istatistiki olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sonuç: Başvuru anında ve 48.saatte bakılan NLO, akut pankreatit tanılı hastalarda Ranson kriterlerine göre hesaplanan hastalığın şiddetinin ve mortalite durumlarının belirlenmesinde anlamlı bulunmuştur. Bu konuda yapılacak daha fazla çalışma ile Nötrofil-lenfosit oranı hastalığın prognozunu belirlerken daha hızlı ve doğru sonuçlar elde edebilmesi adına günümüz skorlama sistemlerine alternatif olarak kullanılabilir ya da bu skorlama sistemlerine eklenerek modifiye skorlama sistemleri oluşturulabilir. Anahtar kelimeler: Akut pankreatit, Nötrofil-lenfosit oranı, prognoz, mortalite.