Alt ekstremite lenfödem hastalarında kompleks dekonjestif tedaviye eklenen düşük seviyeli lazer tedavisinin etkinliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET DOĞAN
Danışman: Burcu DUYUR ÇAKIT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı alt ekstremite lenfödemi olan hastalarda kompleks dekonjestif tedaviye (KDT) eklenen düşük seviyeli lazerin lenfödemli ekstremite volümü, cilt ve cilt altı kalınlığı, cilt sertliği, yaşam kalitesi ve alt ekstremite fonksiyonu üzerine olan etkinliğini değerlendirmektir. Materyal ve metod: Çalışmaya alt ekstremitede evre 2-3 lenfödemi olan 35 hasta dahil edildi. Tüm hastalar KDT programına alındı. Kabul eden hastalara ek olarak düşük seviyeli lazer uygulandı. Her iki gruba da çalışma öncesi remedial egzersiz, cilt bakımı, kendi kendine masajdan oluşan eğitim ve ev programı gösterildi. Tüm hastalara 3 hafta boyunca haftada 5 seans tedavi uygulandı. Lazer grubundaki hastalara haftada 5 gün olmak üzere toplam 3 hafta inguinal ve popliteal bölgelerden 20 dakika lazer uygulandı. Tedavi sonunda tüm hastalara bası giysisi reçete edildi. Değerlendirmeler tedavi öncesinde, tedavi sonunda, tedaviden 1 ay ve 3 ay sonra yapıldı. Volüm değerlendirmesi çevresel ölçüm yöntemi, cilt ve cilt altı kalınlığı ultrasonografi (USG), cilt sertliği SkinFibrometre, yaşam kalitesi Lenfödem Yaşam Kalitesi Ölçeği (LYKÖ) ve alt ekstremite fonksiyonellik değerlendirmesi Alt Ekstremite Fonksiyonel Skala (AEFS) ile yapıldı. Bulgular: Hastaların tedavi öncesi demografik verileri, lenfödem özellikleri, lenfödemli ekstremite volümleri, cilt kalınlığı, cilt sertliği, LYKÖ ve AEFS skorları benzerdi. Tedavi sonrası her iki grupta da 3.aya kadar volüm azalışı gözlendi. KDT+lazer grubunda 3.ayda lenfödemli ekstremitede volüm azalış yüzdesi daha fazlaydı (p=0.032). Her iki grupta da 3.aya kadar LEFS skorlarında iyileşme görülmüştür. AEFS skor değişimi 3.ayda KDT+lazer grubunda daha fazlaydı (p=0.029). Tedavi sonunda her iki grupta cilt ve cilt altı kalınlığında azalma görülmüştür ancak cilt ve cilt altı kalınlık değişimi açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Tedavi sonunda her iki grupta da LYKÖ skorlarında anlamlı azalma görülmüş ancak skorlardaki değişim açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç: Bu çalışmada KDT'ye eklenen lazer tedavisinin alt ekstremite lenfödem tedavisinde ödem azalmasına minimal katkı sağlayabildiğini, üst ekstremite lenfödemindeki kadar etkili olamadığını gözlemledik. Alt ekstremite lenfödeminin oluşumuna ve tedavi yanıtına etki eden en önemli faktörün obezite olduğu gözönüne alınırsa, alt ekstremite lenfödeminde KDT'ye eklenecek fizik tedavi ajanının daha derin dokulara etkili ajanlardan seçilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: lenfödem, alt ekstremite lenfödem, kompleks dekonjestif tedavi, ultrasonografi, düşük seviyeli lazer, lazer