Çoklu ekran kullanım alışkanlıkları ile bireylerin anhedoni düzeyleri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE SIRIM
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, çoklu ekran kullanımı ile bireylerin anhedoni düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide demografik özelliklerin belirleyici rolünü değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki çalışmamız, etik kurul onamı sonrasında 15 Eylül–1 Kasım 2025 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerinde yürütülmüştür. Dahil edilme kriterlerini karşılayan ve yazılı onamı alınan katılımcılara, araştırmacılar tarafından yüz yüze anket uygulanmıştır. Anket; sosyodemografik bilgi formu, Kimyasal Duyu Keyif Ölçeği (CPS-TR) ve Çoklu Ekran Bağımlılığı Ölçeği'nden oluşmuştur. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. BULGULAR: Katılımcıların en sık kullandığı ekran türü akıllı telefon (%80,0) olup, %49,4'ü aynı anda birden fazla ekran kullandığını bildirmiştir. CPS-TR toplam puanı; MSAS toplam puanı (r=0,297; p<0,001), Aşırı Ekran Süresi (r=0,324; p<0,001), Zorlayıcı Davranış (r=0,275; p<0,001) ve Kontrol Kaybı (r=0,141; p=0,021) ile pozitif yönlü anlamlı ilişkiler göstermiştir. Buna karşın CPS-TR toplam puanı yaş (r=-0,238; p<0,001) ve sigara kullanım süresi (r=-0,348; p=0,002) ile negatif ilişkili bulunmuştur. Polietik ölçüte göre katılımcıların %64,2'si çoklu ekran bağımlısıdır. Çoklu ekran bağımlılığı en sık 26–35 yaş grubunda (%46,5) ve bekar bireylerde (%64,7) izlenirken, bağımlı olmayanların çoğunluğunu ileri yaş ve evli bireyler oluşturmuştur. SONUÇ: Örneklemimizin yaklaşık üçte ikisinde çoklu ekran bağımlılığı saptanmıştır. Çoklu ekran bağımlılığı genç yetişkinler ve bekar bireylerde daha yaygındır. Anhedoni düzeyi arttıkça çoklu ekran bağımlılığı düzeyinin azaldığı gösterilmiştir. Buna karşın yaş ve sigara kullanım süresi arttıkça anhedoninin yükseldiği belirlenmiştir. Bulgular, ekran kullanım davranışlarının ruh sağlığı ile yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER: Anhedoni, psikolojik bağımlılık, teknoloji