Aile hekimlerinin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu farkındalığı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA NUREFŞAN İKİZOĞLU
Danışman: Sadık Sami HATİPOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: DEHB, çocuklarda, ergenlerde ve yetişkinlerde sıklıkla görülen bireyin gelişim ve işlevselliğini olumsuz yönde etkileyen dikkat eksikliği, dürtüsellik ve hiperaktivite ile seyreden nörogelişimsel bozukluk olarak tanımlanır. DEHB'nin dünya çapında %5,29'luk bir epidemiyolojik prevalansı [%5,01–%5,56] vardır ve bu nedenle çocukluk ve ergenlik döneminde en yaygın akıl hastalıklarından biridir. Çalışmamızda temel amaç; Aile hekimlerinin bir çocuğun hayatını etkileyecek DEHB hakkındaki bilgi düzeyini ve farkındalıklarını araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız tanımlayıcı, kesitsel bir anket çalışmasıdır. Araştırmamızın anketini yapılmış olan DEHB bilgi düzeyi çalışmalarından ve yazılan makalelerden faydalanarak oluşturduk. Bu soru listesini tez danışmanımız ile son haline getirdik. Anketimizin örneklemini İstanbul Başakşehir, Bağcılar ve Bakırköy ilçelerinde çalışan 107 aile hekimi olarak belirledik. Bulgular: Çalışmamıza 220 aile hekimi katıldı. Yaş, meslek yaşı ve DEHB bilgi seviyesi anketi toplam puanları (DAP) normal dağılıma uymaktaydı. Örneklemin DAP ortalaması 22.3 (SS:1.90) hesaplandı. Erkeklerin DAP ortalama puanı 22.2 (SS: 1.89) ve kadınların DAP ortalama puanı 22.3 (SS:1.93) hesaplandı, iki değer arasında t-test ile istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. (p=0.624). Yaş ile DAP arasında Pearson korelasyon analizinde istatiksel olarak anlamlı ilişkili bulunmuştur, yaş artıkça bilgi seviyesi azalmaktadır (r=-0.250 p<0.001). Unvanlar arasında DAP ortalamaları ANOVA testi karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0.027). Tukey Post-hoc analizde AHU öğrencilerinin DEHB bilgi düzeyi anketi ortalama puanları pratisyen aile hekimlerinden istatiksel olarak anlamlı yüksek ölçülmüştür. (p=0.008) Sonuç: Çalışmamıza 220 aile hekimi katılmıştır ve bilgi düzeyi yeterli bulunmuştur ancak muayene sürelerinin kısa olmasından, görülen hasta sayısının fazla olmasından ve iletişim eksikliğinden dolayı bazı DEHB vakalarının atlanabileceğini düşünüyoruz. Ayrıca yaş arttıkça bilgi düzeyinin düştüğü ve pratisyen aile hekimlerinin bilgi düzeyinin düşük olduğu görüldü. DEHB tanı konulamadığında çocuklukta ve erişkinlikte birçok morbiditeye sebep olabilir. Bu sonuçlar doğrultusunda aile hekimlerinin meslek hayatı boyunca DEHB konusundaki eğitimlerin devam etmesi gerektiğini düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: Aile hekimliği, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu