Çocuk görüşme merkezlerine ilişkin ebeveyn deneyimleri: Çocukla kişisel ilişki kurulması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED MUSTAFA SÖNMEZ
Danışman: Ferda KARADAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmanın amacı, boşanma sürecinde veya sonrasında çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair mahkeme kararlarının uygulanmasında rol üstlenen çocuk görüşme merkezleri (ÇGM) aracılığıyla yürütülen kişisel ilişki kurulması sürecini ebeveynlerin bakış açıları ve deneyimleri ekseninde incelemektir. ÇGM bağlamında ebeveyn-çocuk ilişkisinin nasıl şekillendiği, çatışmalı ilişki dinamiğinde ebeveyn ve çocuğun durumu ve kişisel ilişki kurulması sürecini zorlaştıran etmenler analiz edilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, nitel araştırma deseninde ilişkisel ve betimleyici bir yaklaşımla yürütülmüştür. Çalışma grubunu oluşturan Konya Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren çocuk görüşme merkezlerinden hizmet alan boşanmış veya boşanma aşamasındaki 33 ebeveynle yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yüz yüze derinlemesine görüşmeler yoluyla veriler toplanmıştır. Edinilen veriler MAXQDA Analytics Pro 24 yazılımı aracılığıyla tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve yapılandırılmıştır. Bulgular: Araştırma bulguları, çocuk görüşme merkezlerinin sistemsel kurgusunun ve işleyişinin taraflar arasındaki çatışmalı ilişki dinamiğinde güvenli, zarar verici muhataplık ilişkisini ve çatışmaları önleyen, ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişki kurulması sürecini kolaylaştıran ve uzmanların etkin müdahalesini içeren bir sürece işaret etmektedir. Ayrıca, çocuk görüşme merkezlerinde gergin ve hassas atmosferin oluşması, uzman müdahalelerinin etkin bir şekilde ortaya konamaması, mevzuat düzeyindeki belirsizlikler, zaman yönetimine ilişkin sınırlılıklar, yaptırım ve takip mekanizmalarındaki zayıflıklar gibi mekânsal ve işleyişsel sorunlarları görünür kılınmaktadır. Ebeveyn beyanları; çatışmalı ebeveynlik, çocuk üzerinden yürütülen güç mücadeleleri ve yabancılaştırma davranışlarının çocuğun iyilik halini olumsuz etkilediğini ve çocukların öfke, kaygı ve gerilimden reddetmeye, yoğun özlem ve ebeveynler arasında barış arayışına uzanan geniş bir duygusal yelpazede konumlandığını göstermektedir. Sonuç: Araştırma bulgularından hareketle; ebeveynlere ve çocuklara yönelik psikososyal destek ve izleme mekanizmalarının harekete geçirilmesi, ortak ebeveynlik süreçlerini kolaylaştırıcı velayet programlarının uygulanması, kurumlararası işbirliğinin sağlanması, danışmanlık tedbiri süreçlerine işlevsellik kazandırılması ve kurumsal erişilebilirliğin artırılması noktasında mevzuat, politika ve uygulama düzenlemeleri önerilmektedir. Bunun yanı sıra araştırma süreçlerinin genişletilmesi ve farklı boyutlarda ortaya konulması yolu ile sorun alanının anlaşılması ve yenilikçi modellerin hayata geçirilmesi noktasında destek sunulması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Çocuk Görüşme Merkezi, Kişisel İlişki Kurulması, Velayet, Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromu, Adli Sosyal Hizmet