Eş zamanlı (Konkomitan) kardiyovasküler hastalıkları olan akciğer kanseri tanısı almış hastalarda kombine ve iki basamaklı cerrahi prosedürlerin sonuçlarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL DR. SİYAMİ ERSEK GÖĞÜS KALP VE DAMAR CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEÇKİN DENİZ
Danışman: Tamer OKAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İlerleyen yaş ortalaması ve ortak risk faktörleri dünya çapında yüksek ölüm oranlarına sahip iki hastalık grubu olan koroner arter hastalığı (KAH) ve akciğer kanserinin görülme sıklığını da arttırmıştır. Çalışmanın amacı konkomitan kardiyovasküler hastalıkları ve akciğer kanseri bulunan hastalarda, hasta özelinde ideal tedavi yaklaşımını bulmaktır. Farklı prosedürlerin perioperatif mortalite ve sağkalım açısından karşılaştırılması, koroner arter hastalığı şiddetinin ve akciğer kanseri evresinin sağ kalıma etkilerinin ortaya konulması, hangi hastaya hangi yaklaşımın daha doğru olduğu hususunda fikir verecektir. Gereç ve Yöntem: 2005-2019 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahisi Kliniğinde KHDAK ön tanısı veya patolojik tanısı sebebiyle cerrahi rezeksiyon uygulanmış, konkomitan kardiyovasküler hastalıkları olan 308 hasta retrospektif olarak epikrizler, ameliyat notları ve patolojik inceleme raporları taranarak bulundu. Dahil etme kriterlerimize uyan 87 hasta çalışma grubunu oluşturdu. Gerek kalp yönünden gerekse akciğer yönünden ayrı ayrı tanılar ve cerrahi endikasyonlar konuldu. Hastanemizin multidisipliner konseyinde , her iki cerrahinin de ertelenemeyeceği, başka tedaviden fayda görmeyecek hastalar için eş zamanlı operasyonlar değerlendirildi. Eş zamanlı operasyon gerekliliği görülmeyen hastalarda cerrahi öncelik önerileri alınarak aşamalı tedavi planlaması yapıldı. Tüm cerrahi rezeksiyon materyallerinde histopatolojik inceleme yapıldı. Akciğer kanseri evrelemesi uluslararası 8. TNM evreleme sistemine göre yapıldı. İstatistiksel analizler için İBM SPSS STATİSTİCS 22.0 programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar (Ortalama, Standart Sapma, Medyan, Frekans, Oran, Minimum, Maksimum) kullanıldı. Sağkalım incelemelerinde Mann Whitney U ve Kaplan Meier Sağkalım Analizi Log Rank testi kullanıldı. Sağkalım için başlangıç noktası olarak akciğer rezeksiyonu tarihi ve bitiş noktası olarak ölüm tarihi veya son takip tarihi kullanıldı. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında ise Pearson Ki- Kare testi kullanıldı. Anlamlılık en az p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Konkomitan kardiyovasküler hastalığı ve akciğer kanseri olan 23 hastaya eş zamanlı (%26,4), 64 hastaya (%73,6) ise iki aşamalı cerrahi tedavi uygulandı. Pnömonektomi ameliyatı uygulanmak zorunda kalınan hasta oranı % 27,6'tür (n=24). Eş zamanlı uygulanan grupta önceliğin akciğer rezeksiyonlarına, iki aşamalı grupta ise önceliğin kardiyak girişimlere verildiği göze çarpmaktadır. Cerrahi sonrası patolojik inceleme ve evrelemeri sonucu hastaların %77,1'i Evre 1 ve 2 iken, %22,9'u evre 3 ve 4 hastalık grubundandı. Ortalama ve ortanca (medyan) yoğun bakım yatış süresinin eş zamanlı ameliyat edilen hastalarda daha uzun olduğu, ortalama servis yatış süresinin ise iki aşamalı ameliyatlarda daha uzun olduğu görüldü ve aradaki farklar karşılaştırma testinde anlamlı bulundu. Reeksplorasyon oranları eş zamanlı ameliyatlarda daha sık görülmekle birlikte (%39,1) aradaki fark anlamlı bulundu. Ortalama sağkalımın eş zamanlı grupta 21 ay iken, iki aşamalı grupta 64 ay olduğu ve aradaki farkın anlamlı olduğu görüldü. Eş zamanlı ameliyat edilen grupta 1 ve 5 yıllık sağkalım oranları sırasıyla % 52,2 ve % 17,4 iken, iki aşamalı KABC + akciğer rezeksiyonu yapılan grupta sırasıyla % 95,4 ve % 72,2, iki aşamalı PTKA + akciğer rezeksiyonu yapılan grupta ise sırasıyla % 71,4 ve % 26,2'dir. Aradaki fark istatistiksel olarak da anlamlı bulunmuştur. Sonuç:Perioperatif mortalitenin gerçekleşmediği hastalarda ortalama sağkalım değerleri birbirine yakın olmakla birlikte 1 ve 5 yıllık sağkalım oranlarında iki aşamalı prosedür ile ameliyat edilen grubun üstünlüğü dikkat çekmektedir. Özellikle KABC+ akciğer rezeksiyonu uygulanan grupta sağkalım süresinin daha uzun olduğu görülmüştür. Pnömonektomi ameliyatı uygulanan hastalarda perioperatif mortalite görülme sıklığı ve sağkalımın kısa olduğu sonucu, özellikle pnömonektomi ihtimali olan hastalarda eş zamanlı ameliyatlardan sakınılması gerektiğini göstermiştir. Evre 1 ve 2 hastalık grubunda ortalama sağkalım süreleri literatür ile uyumlu iken, evre 3 ve 4 hastalık grubunda sağkalım sürelerinin anlamlı bir şekilde düşük olduğu ve perioperatif mortalite gerçekleşme oranının yüksek olduğu görülmüştür. Bu yüzden evre 1 ve 2 hastalıkta her iki hastalık açısından cerrahi endikasyonu olan ve tedavinin ertelenemeyeceği hastalar için eş zamanlı yaklaşımın iki aşamalı yaklaşımlara göre literatür ile uyumlu olarak dezavantajlı olmadığı sonucuna varılmıştır. İleri evre hastalığa sahip grupta ise zorunlu olmadığı sürece eş zamanlı yaklaşım yerine iki aşamalı yaklaşım ile tedavinin önceliklendirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Akciğer kanseri ve koroner arter hastalığı, eş zamanlı, konkomitan.