Miyeloid neoplazilerde otoimmünite durumunun belirlenmesi ve hastalık prognozu ile ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNEM İPEKLİ CEYLAN
Danışman: Sevil UYGUN İLİKHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Otoimmün manifestasyonların MDS ve KMML tanılı hastalarda sağlıklı popülasyona göre daha sık görüldüğü tespit edilmiştir. Bunlar içerisinde en sık raporlanan hastalıklar Sweet sendromu, tekrarlayıcı polikondrit, sistemik lupus eritematozus (SLE), romatioid artrit (RA), seronegatif artrit (SNA), vaskülit, inflamatuar bağırsak hastalığı (İBH), Behçet Hastalığı (BH), Hashimoto tiroiditi, Sjögren ve lökositoklastik vaskülit (LCV)'dir. Sistemik inflamatuvar ve otoimmün hastalıklar, sitokinler üzerinden miyeloid neoplazi gelişmesine ve lösemi transformasyonuna sebep olabilir. Çalışmamızda MDS/KMML/AML tanılı hastalarda otoimmun hastalıkların ve otoimmünite durumlarının sıklığının tespit edilmesi, bu durumun sağkalım üzerine olan etkilerinin geriye dönük olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2020 ile Ocak 2025 tarihleri arasında MDS/KMML/AML tanılı 18 yaş üstü 406 hastanın demografik, laboratuvar, klinik özellikleri, kemik iliği örnekleri, konvansiyonel sitogenetik incelemeleri ve tedavi bilgileri hasta dosyaları incelenerek ya da hastane bilgi işlem sistemleri kullanılarak elde edilmiş olup geriye yönelik incelendi. Dışlama kriterleri (başka tanı almış olması, dosyasına veya laboratuvar bilgilerine ulaşılamayan hastalar, 2020 yılı öncesi hematoloji polikliniğe gelen hastalar) uygulandıktan sonra çalışmaya 170 hasta dahil edilmiştir. Bulgular: 170 hastanın 93 tanesinde otoimmün belirteçler araştırılmış olup 55'inde (MDS tanılı 24 (%54,5), AML tanılı 31 (%63,2) hasta) otoimmünite saptanmıştır. Otoimmünite saptanan grup içerisinde de 11 hastada önceden var olan otoimmün hastalık bulunmaktadır. İncelenen 74 kadın hastanın 31'inde (%56,4), 96 erkek hastanın 24'ünde (%43,6) en az bir otoimmün belirteç pozitifliği saptanmıştır. Tanıdaki yaş ortalaması otoimmün hastalığı olan hastalarda (60 ± SD) daha düşük olup istatistiksel olarak anlamlı değildi. Otoimmünite olmayan hastalarda kemoterapi öyküsü olduğu görülmüştür (p=0,026). Hastalar içerisinde otoimmünite olmayan hastaların MPV değerlerinin, otoimmünite olan hastalara göre daha yüksek olup istatistiki olarak anlamlı şekilde farklılaştığı görülmüştür (p=0,027). Otoimmünite olan hastaların %50'sinde ANA, %32,4'ünde ENA, %7,7'sinde Anti TG pozitif saptanmış ve istatistiki olarak anlamlı şekilde farklılaştığı görülmüştür (p=0,000, 0,004, 0,011). Kemik İliği Fibrozis Skoru değişkeninin de p değerinin 0,05'e yakın olması yorumlandığında, otoimmünite olmayan hastaların çoğunluğunun skorun Grade 0 olduğu, otoimmünite olan hastaların ise Grade 1 olduğu görülmüştür. İncelenen genetik durumların ve verilen tedavilerin istatiksel anlamlı olmadığı görüldü. Toplam sağ kalım ortalamasının 24 ay, otoimmünite olan hastalarda ise 21 ay olarak görülmüştür. Sonuç: MDS/KMML/AML'nin literatürde immün sistem bozukluğu ile ilişkisi olabileceği düşünülmüştür ve bu konuda araştırmalar devam etmektedir. MDS/KMML/AML 'ye çeşitli inflamatuar ve otoimmün hastalıklar, bazen de yalnızca otoantikor pozitiflikleri eşlik edebilir. Çalışmamızın sonuçlarına göre MDS/KMML/AML hastalarında otoimmün belirteçler sağlıklı popülasyona göre daha yüksek oranda pozitif olarak bulunmuş olup hastalık patogenezinde anlamlı olabileceği düşünülmüştür. Otoimmünitenin hastalık etiyolojisine etkisinin ortaya konulması için daha geniş katılımlı daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.