Annelerin çocukluk dönemi özel aşıları konusundaki farkındalıklarının ve tutumlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TEKMİLE KÖSEOĞLU
Danışman: Özlem BAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aşı; bulaşıcı hastalıklardan korunma konusunda en etkili ve güvenli yollardan biridir. Etkili ve güvenilir aşısı olan hastalıklara karşı aşılanmak, her bireyin hakkıdır. Bu felsefe çerçevesinde çalışmamızda; S.B.Ü Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Hastanesi genel pediatri polikliniğine başvuran hasta çocukların annelerinin çocukluk çağı özel aşıları konusundaki davranış, bilgi ve tutumlarını saptamayı ve bu sonuçlarla sosyodemografik özellikler arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık. Yöntem: S.B.Ü Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Hastanesi Genel Pediatri Polikliniğine başvuran, 0-6 yaş arası çocuğa sahip olan annelere; sosyodemografik özelliklerini, aşılar hakkında bilgi tutum ve davranışlarını sorgulayan, önceki çalışmalardan yararlanılarak, araştırmacılar tarafından hazırlanan 27 soruluk anket, yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulandı. Tanımlayıcı, kesitsel desendeki çalışmamıza toplam 400 anne dahil edildi. Verilerin değerlendirilmesinde frekans analizi kullanıldı. Ayrıca Ki-kare testi kullanılarak bağımsız değişkenlerin karşılaştırılması yapıldı. Elde edilen sonuçlar %95 güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılan annelerin %30,3'u 25-29 yaş aralığında, %84'ü ev hanımı, %33'ü lise mezunu olarak saptandı. Babaların ise %30,3'ü 35 yaş üstü, %47,4'ü diğer meslek grubu, %33,2'si ortaokul mezunu olarak saptandı. Ailelerin gelir düzeyleri %48,5 oranı ile 2020-3999TL aralığındaydı. Çalışmaya dahil edilen ailelerin %46 tek çocuğu vardı. Çocukların %60'ı ilk çocuktu. Annelerin %79'unun rutin çocukluk çağı aşılarını bildiği ve %99'unun aşıları yaptırdığı görüldü. Annelerin %45'i rutin aşı takviminde yer almayan çocukluk çağı özel aşılarını biliyordu. Özel aşıları bilen annelerin %37,8'inin çocuklarına bu aşılardan en az birini yaptırdığı görüldü. Çalışmaya katılan annelerin %82'si ücretli aşıların rutin çocukluk çağı aşıları içinde yer alması gerektiğini düşündü. Yapılan istatistiksel analizler doğrultusunda anne yaş, meslek, öğrenim durumu ve baba yaş, meslek, öğrenim durumu ile ücretli aşıları bilme arasında anlamlı farklılık bulundu. Ayrıca aile gelir düzeyi, ailedeki çocuk sayısı ve sıralaması ile ücretli aşıları bilme arasında da istatistiksel anlam farklılık mevcuttu. Ücretli aşıları yaptırma durumu ile annenin mesleği, babanın öğrenim durumu ve aile gelir düzeyi arasında istatistiksel anlamlı farklılık bulundu. Sonuçlar: Çalışma sonuçlarımıza göre ailelerin ücretli aşıları bilme ve yaptırma oranı rutin çocukluk çağı aşılarına göre oldukça düşüktür. Ücretli aşı bilgisini anne ve babanın yaş, meslek ve öğrenim durumu, aile gelir düzeyi, çocuk sayısı ve sıralaması etkilemektedir. Ücretli aşı yaptırmayı anne mesleği, baba öğrenim durumu, aile gelir düzeyi ve bilgi kaynağının etkilediği görülmüştür.