Çölyak hastalığı olan çocukların epidemiyolojik, klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALPER TAŞKIN
Danışman: Ulaş Emre AKBULUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çölyak hastalığına sahip hastalar yaygın olarak gastrointestinal sistem yakınmaları ve kilo alamama şikayetleri ile başvurmaktadır. Bu şikayetlerin yanında bazı çölyak hastalarında birçok ekstraintestinal bulgular tek başına veya bir arada görülmekte ve hastalar bu şikayetlerle hekimlere başvurabilmektedir. Amacımız çölyak hastalığına sahip hastaların başvurudaki şikayetlerini, laboratuvar bulgularını ve eşlik eden hastalıkları inceleyerek çölyak hastalığının şikâyet yelpazesini ve çölyak hastalığına sıklıkla eşlik eden hastalıkların ortaya koyulması ve bu şekilde çölyak hastalığına karşı hekimlerin farkındalığını arttırmaktır. Gereç ve Yöntem: 2015-2022 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji ve Hepatoloji bölümüne başvuran ve ilk kez çölyak hastası tanısı alıp hiç tedavi edilmemiş hastalar çalışma popülasyonuna dahil edildi. T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi etik kurulundan 03.03.2022 tarihinde 5/22 sayılı etik kurul onayı alındı. Çalışmamız geriye dönük olarak hastane bilgi sisteminden veriler toplanarak oluşturuldu. Hastalarımızın başvuru anındaki yaşı, cinsiyeti, şikâyetinin ne olduğu, şikâyetinin süresi, eşlik eden hastalıkları, boyu ve kilosu, hemoglobin, trombosit, serum demiri, serum demir bağlama kapasitesi, ferritin, vitamin B12, folik asit, çinko, serum protein, albümin, 25-OH D vitamini, serum kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz, TSH, serbest T4, anti-tiroglobulin, anti-tiroid peroksidaz, total IgA, anti-endomisyum IgA, anti-endomisyum IgG, doku transglutaminaz IgA, doku transglutaminaz IgG ve yapılan biyopsilerin Marsh-Oberhüber sınıflaması değerlendirmeye alındı. Bulgular: Olguların 76'sı (%61,3) kız, 48'i (%38,7) erkekti. Hastaların ortalama tanı yaşı 8,9 yıl olarak görüldü. Hastaların başvuru şikâyetleri sıklığına bakıldığı zaman karın ağrısı en çok görülen şikâyet olmakla birlikte büyüme geriliği ve tekrarlayıcı demir eksikliği anemisi bu şikâyeti takip eden diğer sık şikayetler olarak görülmektedir. Hastalar mikrobesin seviyesi açısından değerlendirildiği zaman en sık demir eksikliği anemisi görüldü, bunu vitamin D ve vitamin B12 eksikliğini takip ettiği bulundu. Sonuçlar: Çölyak hastalığı geniş bir şikâyet yelpazesi içermektedir. Hastalar gastrointestinal şikâyetler ile başvurabildiği gibi bağırsak dışı şikayetlerle de başvurabilirler. Çölyak hastalığı malabsorpsiyona neden olmakla birlikte hastaların çoğunluğu normal kiloludurlar. Hastaların normal kiloda olmasının çölyak hastalığına engel teşkil etmediğini göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Kız çocuklarında şikâyet süresinin daha uzun olduğu ve erkek çocuklara oranla daha uzun zamanda tanı koyulduğu görülmüş olup klinik durumu uyumlu olan kız çocuklarında çölyak hastalığını daha erken aşamada göz önünde bulundurmak gereklidir. Anahtar kelimeler: Çölyak Hastalığı, Çölyak Hastalığı bağırsak dışı bulguları