Selektif entübasyonda gum elastik buji kullanımının etkinliği; prospektif, randomize, crossover simulasyon çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN ÖZEROL
Danışman: Hüseyin Cahit HALHALLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Travma, çeşitli malformasyonlar, yapısal defektler, enfeksiyonlar ve kansere bağlı olarak oksijenizasyonu bozan pulmoner kanaması olan hastalar akut solunum sıkıntısı ile acil servise sıklıkla başvurmaktadırlar. Solunum sıkıntısına neden olan akciğer bölgesi tespit edildiğinde, etkilenmemiş hava sahasını korumak için kontralateral akciğerin selektif entübasyonunun yapılması önerilir. Çalışmamızda zor havayolu özelliklerine sahip bir manken üzerinde gum elastik buji ve stileli endotrakeal tüp kullanılarak, selektif akciğer entübasyonunda ilk geçiş başarısı ve sürelerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamız selektif akciğer entübasyonunda gum elastik buji kullanımının başarıyı artıracağını öngörmüştür. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız yerel etik kurul onayı alındıktan sonra Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kocaeli Derince Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde Kasım 2019 ve Aralık 2019 tarihleri arasında 46 adet katılımcı ile gerçekleştirildi. Çalışmadan önce katılımcılara endotrakeal entübasyon prosedürü, gum elastik buji ile entübasyon ve selektif akciğer entübasyonu hakkında bir acil tıp uzmanı tarafından teorik ve pratik eğitim verildi. Katılımcılardan, vokal kordlar geçildikten sonra, gum elastik bujiyi ya da stileli endotrakeal tüpü saat yönünde 90 derece döndürerek (sağ selektif akciğer entübasyonu için) ya da saat yönünün tersine 90 derece döndürerek (sol selektif akciğer entübasyonu için) işlemi gerçekleştirmeleri istendi. Daha sonra katılımcıların manken üzerinde hem endotrakeal tüp ile hem de gum elastik buji ile kendilerini yeterli hissettikleri sürede pratik yapmaları sağlandı. Sonrasında ise katılımcılardan, randomize olacak şekilde, gum elastik buji ya da stileli endotrakeal tüp ile selektif akciğer entübasyonu yapmaları istendi. Katılımcıların randomize olarak hangi yöntemle başladıklarına bakılmaksızın, başarısız girişim durumunda aynı yöntemi bir kez daha denemesi istendi. Katılımcılar her yöntem için aynı şekilde uygulama yaptı ve tüm bu süreç video olarak kaydedildi. Uygulama bitiminde katılımcılardan yöntemlerle ilgili geçmiş deneyimleri ve memnuniyet skalalarını (Likert) sorgulayan formları doldurmaları istendi. BULGULAR: Araştırmaya katılan uygulayıcıların yaş ortalaması 31 (±5.89) idi ve uygulayıcıların 29'u (%63) erkekti. İlk geçiş başarıları sağ selektif ETT yöntemi için %97.8 (45/46), sol selektif ETT yöntemi için %28.3 (13/46), sağ selektif GEB yöntemi için %97.8 (45/46), sol selektif GEB yöntemi için %65.2 (30/46) oldu. Katılımcıların ikinci denemelerinde geçiş başarıları sağ selektif ETT yöntemi için %100 (1/1), sol selektif ETT yöntemi için %9.1 (3/33), sağ selektif GEB yöntemi için %100 (1/1), sol selektif GEB yöntemi için %50 (8/16) oldu. İlk geçiş başarısı açısından sağ selektif ETT yöntemi ve sağ selektif GEB yöntemi arasında fark bulunmazken, sol selektif GEB yöntemi ile ilk geçiş başarısı, sol selektif ETT yöntemine göre daha başarılı bulundu. (p<0.001) Yöntemlere göre toplam başarı ETT yöntemi için %67.4 (62/92), GEB yöntemi için %91.3 (84/92) bulundu. İstatiksel olarak karşılaştırıldığında selektif akciğer entübasyonunu GEB yöntemi ile yapmak ETT yöntemine kıyasla daha başarılı bulundu (p<0.001). Ortalama başarılı ETE süreleri her bir yöntem için; sağ selektif ETT yöntemi 22.00 sn (18.00 – 25.25), sol selektif ETT yöntemi 24.00 sn (21.25 – 30.25), sağ selektif GEB yöntemi 40.00 sn (33.00 – 46.50), sol selektif GEB yöntemi 39.50 sn (35.00 – 52.00) oldu. Sağ selektif ETT ve sol selektif ETT yöntemlerinin başarı süreleri arasında anlamlı fark bulunmadı (p=0.055). Sağ selektif GEB ve sol selektif GEB yöntemlerinin başarı süreleri arasında anlamlı fark bulunmadı (p=0.327). Selektif ETT yöntemi ile aynı yöndeki selektif GEB yönteminin ortalama başaralı entübasyon süreleri her bir yön için ayrı ayrı kıyaslandığında da ortalama başarılı ETE süresi selektif GEB yönteminde daha uzun bulundu (p<0.001). Her bir yöntem için uygulayıcıların rapor ettikleri zorluk dereceleri istatiksel olarak değerlendirildiğinde, uygulayıcılar GEB yönteminin, ETT yöntemine göre daha kolay bir yöntem olduğunu rapor ettiler (p<0.008). Uygulayıcıların rapor ettikleri zorluk dereceleri yönlere göre analiz edildiğinde; Uygulayıcılar sağ selektif akciğer entübasyonu yapmanın, sol selektif akciğer entübasyonu yapmaktan daha kolay olduğunu rapor ettiler (p<0.001). SONUÇ: Çalışmamızda selektif akciğer entübasyonu ihtiyacı olan hastalarda, GEB yöntemi ile selektif akciğer entübasyonu işlemi, ETT yöntemine göre daha başarılı bulundu ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı tespit edildi. Yöntemler yönlere göre ayrı ayrı karşılaştırıldığında ise sağda fark bulunmazken, sol selektif akciğer entübasyonunda GEB yöntemi, ETT yönteminden daha başarılı bulundu ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı idi. Özellikle anatomik özellikleri nedeni ile sol selektif entübasyon işleminde, araştırdığımız yöntem oldukça etkin ve kullanılabilir görülmektedir. ETE süresi GEB yönteminde istatistiksel olarak daha uzun tespit edildi. Çalışmamızda uygulayıcıların büyük bir kısmının GEB deneyimi olmamasına rağmen GEB yönteminin stileli ETT yönteminden daha kolay olduğunu bildirdiler. Bu durum GEB kullanımını yaygınlaşması ile başarılı girişim oranlarının arttırılabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Gum elastik buji, selektif akciğer entübasyonu, zor havayolu