Tip 2 diyabetli hastalarda diyabet bilgi düzeyinin glisemik kontrol ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VEHBİ KÜÇÜKKAVRADIM
Danışman: Berrin TELATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, rutin izlem altındaki Tip 2 diyabetli hastaların Diabetes Mellitus (DM) hakkındaki bilgi düzeylerini ölçmek ve bilgi düzeylerinin glisemik kontrolü üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çıkan sonuçlar eşliğinde glisemik kontrolü iyileştirici faktörlerin geliştirilmesi, hastaların DM hakkındaki bilgi düzeylerini artırarak hastalık öz yönetimlerini artırılması, diyabet yönetimindeki önemli bir etken olan eğitim basamağının önemini vurgulamak hedeflendi. Gereç ve Yöntem: Çalışma kontrolsüz, kesitsel, açık tipte bir anket çalışması olarak 01/10/2024-01/12/2024 tarihleri arasında TC. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üsküdar Diyabet Merkezi'ne ayaktan başvuran 18 yaş ve üstü, en az 1 yıldır Tip 2 DM tanılı ve takipli 354 katılımcı ile gerçekleştirildi. Veri toplama aracı olarak 29 soruluk sosyodemografik veri testi ve 23 sorudan Michigan Revize Diyabet Bilgi Testi (DKT-2) katılımcılardan onam alındıktan sonra yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak uygulandı. Katılımcılara ait son 3 ay içerisinde ölçülen HbA1c düzeyleri hastane sağlık kayıtlarından elde edildi. Ölçeğin Türkçe diline çevrilmesi, geçerlilik ve güvenirliliği 2019 yılında Dr.Ülkem Şen Uzeli ve arkadaşları tarafından yapılmış olup; e-posta yoluyla kullanım izni alındı. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %50,3'ü (n=178) kadın, %49,7'si (n=176) erkektir. Bireylerin yaş ortalamasının 61,26±9,60 yıl olduğu belirlenmiştir. Bireylerin BMI (Body Mass Index) ortalaması 29,11±4,98 kg/m 2 'dir. BMI sınıflamasına göre bireylerin %19,5'i (n=69) normal, %42,4'ü (n=150) pre obez, %38,1'i (n=135) obezdir. Bireylerin HbA1c ortalaması 8,33±1,95'tir. Ayrıca HbA1c sınıflamasına göre bireylerin %29,1'i (n=103) ≤7, %70,9'u (n=251) >7 olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin DKT-2 puan ortalaması 65,45±17,99'dur. HbA1c ≤7 olan bireylerin DKT-2 puan ortalaması 76.45±15.45, HbA1c >7 olan bireylerin DKT-2 puan ortalaması 60.94±17.02'dir. Hba1c sınıflamasına göre bireylerin DKT-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (z=7.542, p 7 olan BMI sınıflamasına göre normal bireylerin DKT-2 puan ortalaması 69,14±16,14, pre obez bireylerin 60.10±16.09, obez bireylerin 58.45±17.54'tür. BMI sınıflamasına göre bireylerin DKT-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (=11.918, p=0.003). Sonuç: Çalışmada tip 2 diyabetli hastaların diyabet bilgi düzeyi ile glisemik kontrolü arasında anlamlı bir ilişki olduğunu saptandı. Tip 2 diyabetli hataların tedavi ve izleminde medikal yaklaşımların yanı sıra hastaların diyabet bilgi düzeyleri artırılarak klinik sonuçlar iyileştirilebilir. Hastalar devamlı ve etkin eğitimlerle desteklenerek süreç üzerindeki payları artırılmalı, hastaların diyabet öz yönetim güçleri yükseltilmelidir. Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diabetes Mellitus, Diabetes Mellitus, Bilgi, Glisemik Kontrol