Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen geç preterm bebeklerde gözlenen morbiditelerin retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERAP ECE ORHAN
Danışman: Didem ARMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ: Geç preterm bebekler (34⁰/₇–36⁶/₇ gebelik haftaları), term bebeklere benzer görünmelerine rağmen, immatür organ sistemleri nedeniyle önemli morbidite riskleri taşırlar. Bu bebeklerde solunum sıkıntısı, beslenme güçlüğü, hiperbilirubinemi, glisemik instabilite, enfeksiyon ve termoregülasyon bozuklukları gibi komplikasyonlar daha sık görülmekte; bu durum yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatış oranlarını artırmaktadır. Geç preterm bebeklerde görülen morbiditelerin tanımlanması ve yenidoğan yoğun bakım yatış nedenlerinin ortaya koyulması hem klinik yönetim hem de sağlık hizmeti planlaması açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen geç preterm bebeklerde görülen morbiditeleri retrospektif olarak değerlendirerek mevcut klinik tabloya ilişkin güncel ve kapsamlı bir bakış sunmayı amaçlamaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya hastanemiz yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenmekte olan 34⁰/₇–36⁶/₇ gebelik haftasında doğan toplam 427 geç preterm ve aynı dönemde doğan anne yanında izlenen 51 geç preterm bebek dahil edilmiştir. Bebekler gebelik haftasına göre, 35 hafta altı ve 35 hafta ve üzeri, ve YBÜ'ye yatırılanlar ve anne yanında izlenenler olmak üzere farklı gruba ayrılarak gruplar karşılaştırılmıştır. Tüm olgular solunumsal morbiditeler, metabolik ve hematolojik bozukluklar, enfeksiyöz durumlar, gastrointestinal sistem ve beslenme sorunları açısından kapsamlı biçimde incelenmiştir. Ayrıca klinik seyir, tedavi gereksinimleri, hastanede yatış süreleri değerlendirilerek gruplar karşılaştırılmıştır BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen olguların ortalama gestasyon yaşı 35,69±0,92 hafta olup, olguların %55'i erkek, %45'i kız idi. Gestasyon yaşı ≤35 hafta olan bebeklerde antenatal steroid uygulanması (p<0,01) ve erken membran rüptürü sıklığı ≥35 hafta grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0,018). Aynı grupta YYBÜ'ye yatış oranı (%31,4), solunum desteği gereksinimi (%73,9), invaziv mekanik ventilasyon uygulanma oranı (%35,1), yenidoğanın geçici taşipnesi ve pnömoni sıklığı ile hipotermi, hipoglisemi ve beslenme güçlüğü oranları anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). ≤35 hafta grubunda kan gazı analizlerinde xii istatistiksel anlamlı düzeyde düşük pH ve daha yüksek PCO₂ değerleri izlenmiştir (p<0,05). Ayrıca bu grupta tam enteral beslenmeye geçiş süresinin anlamlı derecede daha uzun olduğu belirlenmiştir (p<0,001). YYBÜ'de izlenen bebeklerin 1. ve 5. dakika APGAR skorları anne yanında izlenen bebeklere göre daha düşük bulunmuştur (p<0,01). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, gestasyon haftasının YYBÜ'ye yatış riskini yaklaşık 8 kat (OR: 8,11; %95 GA: 2,17–30,21; p=0,002), paritenin ise 1,9 kat artırdığı gösterilmiştir (OR: 1,878; p=0,008). SONUÇ: Elde edilen sonuçlar, geç preterm bebeklerin özellikle ≤35 hafta doğan bebeklerin daha yüksek morbidite yüküne sahip olduğu, daha fazla solunum ve metabolik destek gerektirdiği, antenatal risk faktörlerinin bu grupta daha yoğun görüldüğü ve yoğun bakım yatış olasılıklarının anlamlı ölçüde arttığı belirlenmiştir. Anne yanında izlenen bebeklerin daha ileri gestasyon haftasına, daha yüksek APGAR skorlarına ve daha iyi klinik adaptasyona sahip olması, ayrıca gestasyon yaşının yoğun bakımı yatışı için bağımsız risk faktörü olarak bulunması gestasyon yaşının klinik stabiliteyi doğrudan etkileyen önemli bir belirteç olduğunu desteklemektedir. Bu bulgular, geç preterm dönemde özellikle 34–35. gebelik haftasında doğan bebeklerin morbiditeler açısından daha yüksek risk taşıdığını ve bu grubun doğum sonrası izlem algoritmalarında ayrı ve daha dikkatli izlenmesi gereken bir risk kategorisi olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Yenidoğan, Preterm, Geç Preterm, Yenidoğan Yoğun Bakım