Akut pankreatitli hastalarda metabolik sendrom komponentleri ile pankreatik steatoz arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NEVRİYE MERVE ARSLAN
Danışman: Banu BÖYÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut pankreatit tanılı hastalarda metabolik sendrom komponentleri ile pankreatik steatoz arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01.01.2020 – 01.12.2023 tarihleri arasında akut pankreatit tanısı ile kliniğimizde takip edilen 18 yaş üstü, ilk pankreatit atağını geçiren 192 hasta dahil edildi. Servis yatışı sırasında abdomen BT görüntüleme yapılmamış olan, daha öncesinde pankreas malignitesi veya pankreasa yönelik cerrahi öyküsü olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Hastaların demografik verileri, tansiyon ölçümleri ve laboratuar sonuçları hasta dosyalarından ve hastanemiz otomasyon sisteminden incelendi. VKİ ölçümleri hesaplandı. Her hasta için geliş Ranson değeri, Panc 3 skoru ve HAPS skoru hesaplandı. Tek radyoloji hekimi tarafından hastaların abdomen BT'lerinden pankreas baş, gövde ve kuyruk dansiteleri ile birlikte bel çevresi ölçümleri yapıldı. Pankreatik steatoz için belirli bir cut off (kesim) değer bulunmamakta olup, Hounsfield Skalasına göre BT'de yağ dansitesi yumuşak dokudan daha düşük görüldüğü için çalışmamızda pankreatik steatoz açısından HU değeri düşüklüğü dikkate alındı. Bulgular: Çalışmamızda hastaların %47.4'ünde MetS saptandı. MetS olan hasta grubunda yaş ortalaması daha yüksek bulundu (p=0,029). MetS olan grupta VKİ: 29,8±4,8 görülmüş olup MetS olmayan gruba göre yüksektir (p=0,001). MetS olan grupta MetS olmayan gruba göre, GFR, albümin ve Amilaz değerleri daha düşük görülmüştür (p=0,049, p=0,042, p=0,026). MetS olan hastalarda Ranson ve Panc3 skorları daha yüksek hesaplanmıştır (p<0,001). Yapılan regresyon analizinde pankreas baş dansitesi yaş, VKİ, Açlık kan glukozu, kreatinin, bel çevresi artışı ile ilişkili görüldü. Pankreas gövde ve kuyruk dansitesi ise yaş, kreatinin ve açlık kan glukozu ile ilişkili saptandı. (p<0,05) Sonuçlar: Çalışmamızda akut pankreatitli hastalarda MetS sıklığı %47.4 olarak görülmüştür. Pankreatik steatoz ile metabolik sendrom komponentlerinden Hipertansiyon ilişkili saptanmakla birlikte yaş, açlık kan glukozu ve serum kreatinin değerlerindeki artışın da pankreatik steatozu arttırdığı bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Akut Pankreatit, Metabolik Sendrom, Pankreatik Steatoz