COVID-19 pandemisi sürecinde bir pandemi hastanesinde çalışan sağlık çalışanlarının anksiyete ve tükenmişlik düzeyleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SANİYE GÖKÇE SAYKAL
Danışman: Erol GÖKA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Covid-19 kısa sürede tüm insanlığı etkisi altına almış, 21.yüzyılda görülmüş en büyük salgındır. İnsanların hatta toplumların yaşam rutinlerini değiştirmiş ve bazı alışkanlıklarından uzaklaşmak durumunda bırakmıştır. Öte yandan bakıldığında bu durumu bir sağlık savaşı olarak nitelendirmek de yerinde olacaktır ve bu noktada en çok etkilenen grubun ise sağlık çalışanları olduğu söylenebilir. Bu kadar büyük ve bu kadar etkili bir salgının, psikolojik pek çok etkisinin olması da kaçınılmazdır. Bu noktada çalışmamızda, pandemi sürecinin sağlık çalışanları üzerindeki psikolojik etkilerini incelemek özellikle anksiyete, tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık konularını mercek altına almak, bu kavramlara etki eden faktörleri belirlemek, birbirlerine olan etkilerini ortaya koymak ve bir yıllık süreçteki değişimleri gözler önüne sermek amaçlanmıştır. Çalışmaya, bir pandemi hastanesinde kurulmuş olan Psikososyal Destek Birimi'ne başvurmuş 52 sağlık çalışanlarının verileri geriye dönük olarak alınmış, dışlama ve dahil etme kriterleri göz önünde bulundurularak 44 sağlık çalışanı çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada katılımcı tarafından doldurulmuş olan Sosyodemografik veri formu, Connor Davidson Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (CD-RICS), Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri (STAI), Maslach Tükenmişlik Envanteri (MTE) ve klinisyen tarafından doldurulmuş olan Hamilton Anksiyete Ölçeği (HAÖ) kullanılmıştır. Çalışmamız verilerin toplanma yöntemi açısından retrospektif olup katılımcıların takibi açısından prospektif tip bir izlem çalışmasıdır. Takipler 0-15-30.günlerde ve 1.yılda yapılmıştır. Çalışmamızda sağlık çalışanlarının anksiyete ve tükenmişlik düzeylerinin arttığı ve psikolojik dayanıklılığın her iki parametre ile ters ilişkili olduğu bulunmuştur. Birinci yıl kontrol sonuçları bize, sağlık çalışanlarının bir yıllık süreçte, anksiyete seviyelerinin azaldığını, tükenmişlik düzeylerinin sabit kaldığını, psikolojik olarak daha dayanıklı hale geldiklerini göstermiştir. Ayrıca tükenmişliğin anksiyete için olmasa da anksiyetenin tükenmişlik için yordayıcı bir etmen olduğu ortaya konulmuştur. Pandemi gibi yoğun stres kaynağı olan bir ortamda, sağlık çalışanlarının psikolojik sağlıkları oldukça önemlidir. Çalışmamız ışığında psikolojik dayanıklılık üzerine yapılacak müdahalelerin anksiyete ve tükenmişlik için koruyucu olacağı ve anksiyetenin önlenmesinin de büyük ölçüde iş gücü kaybına neden olan tükenmişliği azaltacağı sonucuna varılmıştır.