İn Vitro fertilizasyon tedavisinin menopoz yaşı ve semptomlarına etkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERKAN POLAT

Danışman: Yaprak ÜSTÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Son yıllarda yaygınlaşan in vitro fertilizasyon (IVF) tedavilerinin kadın üreme biyolojisi üzerindeki uzun vadeli etkileri merak konusudur. Bu çalışmada IVF tedavisinin menopoz yaşı ve semptomları üzerindeki etkileri, tedavi almayan kadınlarla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca infertilite nedenlerine ve tedavi protokollerine göre menopoz etkileri analiz edilmiştir. Materyal ve Metod: Kesitsel nitelikte retrospektif gözlemsel çalışmamız, Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi ÜYT/IVF birimimizde tanı takip ve tedavileri planlanmış, 2007-2018 tarihleri arasına ait 2800 hasta verisi hasta kayıt sisteminden retrospektif olarak taranmıştır. IVF tedavisi almış ve menopozal dönemde olan 64 (Polikistik over sendromu (PKOS), açıklanamayan), Düşük over rezervi (DOR) nedenli IVF olmuş 32 hasta boy, kilo, Vücut kitle indeksi (VKİ) değerleri eşit olan menopoz polikliniğine başvurmuş 886 hastadan herhangi bir nedenle başvuran dahil etme kriterlerine uygun 96 menopoza girmiş kadın hasta olmak üzere toplam 192 kadın dahil edilmiştir. Hastaların yaş, boy (cm), kilo (kg), VKİ (kg/m2), tıbbi özgeçmiş, geçirilmiş operasyon öyküsü, menarş yaşı, menstruasyon düzeni, yaşadıkları coğrafya, sosyokültürel-ekonomik durumları, eğitim durumları, meslek bilgileri, ilaç kullanımı, sigara ve alkol kullanımı, menopoz döneminde semptom sıklıkları, şiddeti, menopoz yaşları, semptomların görülme süresi, anne menopoz yaşı kayıt edilmiştir. Menopoz semptomlarının şiddeti menopoz derecelendirme ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bulgular: IVF ve kontrol grubu arasında menopoz yaşı ve semptom şiddeti açısından anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Düşük over rezervi olanlarda menopoz yaşı anlamlı şekilde diğer infertilite nedenlerinden daha erkendir (p 0.05). Menopoz yaşı ile IVF, VKİ, sigara kullanımı, parite, gravida, ilk menarş yaşı, annesinin menopoz yaşı değişkenleri arasında yapılan regresyon analizinde VKİ'deki her birim artış menopoz yaşını 0.04 yıl geriye çekerken, annenin menopoz yaşındaki her bir yıl artış menopoz yaşını 0.2 yıl ileri atmaktadır (p 0.05). Sonuç: IVF tedavisinin menopoz yaşı ve semptomları üzerinde genel olarak anlamlı etkisi bulunamamıştır. Özellikle DOR grubunda erken menopoz saptanmıştır. IVF'nin menopoz üzerindeki uzun dönem etkilerinin netleşmesi için daha kapsamlı, prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: İn vitro fertilizasyon, menopoz, düşük over rezervi, menopoz semptomları, infertilite.