Unilateral konjenital renal agenezili ve renal hipoplazili bireylerde retroperitoneal anatomik oluşumların morfometrik analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ANATOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAYFUN AYGÜN

Danışman: Nurullah YÜCEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı unilateral konjenital renal agenezili (UKRA) ve renal hipoplazili (RH) hastalarda retroperitoneal organların değişen anatomisini belirlemek ve renal etkilenime göre böbreğin fonksiyonel kapasitesini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Nefroloji Kliniği'ne başvuran 18 UKRA, 30 RH ve 25 kontrol hastası üzerinde retrospektif yöntemle uygulandı. Morfometrik ölçümler kontrastlı bilgisayarlı tomografi ile, böbrek fonksiyonlarını gösteren markırlar ise laboratuvar sonuçlarından elde edildi. Veriler demografik özellikler, morfometrik ölçümler ve fonksiyonel parametreler olarak üç başlık altında toplandı. Sağlam ve etkilenen böbreğe ait anteroposterior, kraniokaudal ve mediolateral uzunlukların yanında böbrek hacmi ve korteks kalınlığı da ölçüldü. Glangula suprarenalis morfometrisi incelendi. Vasküler yapıların anatomisi ayrıntılı olarak ele alındı. Bulgular: Sağlam taraf böbrek yapısında, kontrol grubundan RH'li ve UKRA'lı gruba doğru gidildikçe kompansatuvar hipertrofi tüm böbrek morfometrisinde anlamlı olarak izlenmiştir (p<0,001). Vena cava inferior'un (VCI) anteroposterior çapının ve glomerüler filtrasyon hızının (GFR) gruplar arasında kontrol grubundan agenezili gruba doğru azaldığı izlenmiştir. Agenezili bireylerde böbrek hacmi GFR ile orta düzeyde pozitif korelasyon göstermiştir (r=0,504, p=0,017, Regresyon= 0,033, GFR= 43,85 + (0,187)*Hacim ). Korteks kalınlığı hem UKRA'lı grupta hem de RH'li grupta GFR ile pozitif, kreatin ile negatif yönlü ilişkilidir. Korteks kalınlığı/mediolateral çap (Cx/ML) oranı üre, ürik asit, kreatin ile negatif korele ve GFR ile pozitif korelasyon göstermiştir. Sonuç: Böbrek anatomisi ve vasküler yapılarının konjenital anomalilerde daha iyi anlaşılabilmesi için varyasyonel değişikliklerin ve kompansatuvar anatomik farklılıkların tespit edilmesi önemlidir. Toplam böbrek hacmi ile Cx/ML oranının böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesinde önemli bir anatomik belirteç olabileceği düşünülmektedir.