Akut pulmoner emboli ağırlığı ile sarkopeni ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET RIDVAN BİLGİÇ
Danışman: Ebru Şengül PARLAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut pulmoner tromboemboli (APE), erken teşhis ve tedavi edilmesi gereken yaygın ve potansiyel olarak ölümcül bir kardiyovasküler hastalıktır. Avrupa Solunum Derneği (ERS) ve Avrupa Kardiyoloji Derneği (ESC) kılavuzu APE tedavisine rehberlik etmek için üç seviyeli (düşük, orta, yüksek) risk sınıflama şemasını önermiştir. Bu sıralamaya göre hastalar erken mortalite riski açısından yüksek riskli, orta-yüksek riskli, orta-düşük riskli ve düşük riskli olarak sınıflanmaktadır. APE, klinik rutinde öncelikli olarak bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografi (BTPA) ile teşhis edilen bir hastalıktır. Bu klinik araştırma ile sarkopeninin bir göstergesi olarak pektoral kas alanlarının ölçülmesi ve erken mortalite risk gruplarında sarkopeni ilişkisinin değerlendirilmesi planlanmıştır. Gereç Yöntem: Bu çalışma, retrospektif kesitsel bir araştırmadır. Ağustos 2022-Temmuz 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği'ne başvuran APE tanısı almış hastalar dahil edildi. Bu çalışmaya üzere toplamda 128 hasta dahil edildi. PE ağırlığının ERS/ESC klavuzu risk sınıflamasına göre sınıflandırıldı. Hastalara tanı anındaki çekilmiş olan BTPA'larda sarkopeni değerlendirmesi için pektoral kas alanları (PKA) değerleri ölçüldü ve pektoral kas indeksi (PKİ) hesaplandı. Elde edilen sonuçlarla hastaların PE ağırlığı ile sarkopeni arasındaki ilişki analiz edildi. Bulgular: Kadın ve erkeklerde, toplam PKA ve PKİ ortalamaları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı (p<0,001). Erkekler anlamlı oranda daha büyük PKA ve PKİ değerlerine sahiplerdi. Erken Mortalite Riski ile pektoral kas parametreleri ortalamaları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı. Bu farklılığın sebebi sadece mortalite riski düşük olanlar ile yüksek olanlar arasından kaynaklanmaktaydı. Yüksek riskli grup ile düşük riskli grup arasında pektoral kas alanları açısından fark olduğu gözlemlendi. Erkekler kadınlara göre anlamlı derecede yüksek pektoral kas alanı ve indeksine sahiplerdi (p<0,001). Pektoral kas alanları hipertansiyon (p=0,008), koroner arter hastalığı (p=0,041), AF (p=0,018) ve diyabeti (p=0,035) olanlarda istatistiksel olarak anlamlı daha düşük saptandı. Tüm hastalarda pektoral kas parametreleri ve yaş ilişkisi değerlendirildiğinde negatif yönde düşük seviyeli doğrusal bir ilişki olduğu saptandı (pektoral kas indeksi: p<0,001; r = - 0,386, pektoral kas alanı: p<0,001; r = - 0,459). Pektoral kas alanı ve pektoral kas indeksi arasında da pozitif yönde çok yüksek seviyede doğrusal bir ilişki saptandı (p<0,001; r = 0,963). Vücut kitle indeksi ile pektoral kas parametreleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Pesi değerleri ile toplam pektaral kas alanı ve toplam kas indeksi ilişkisi değerlendirildiğinde pesi değerleri ile pektoral kas parametreleri arasında negatif yönde düşük seviyeli doğrusal bir ilişki olduğu görüldü (PKA: p<0,001; r = - 0,386, PKİ: p<0,001; r = - 0,351). Sonuç: Çalışmamızda APE'li hastaların erken mortalite riskleri ile sarkopeninin bir göstergesi olarak kullanılabilecek pektoral kas parametreleri arasında ilişki değerlendirildi ve erken mortalite riski ile pektoral kas parametreleri arasında anlamlı ilişki olduğu görüldü. Bu ilişkinin yüksek riskli grup ile düşük riskli grup pektoral kas parametreleri arasında olduğu gözlemlendi. Yüksek riskli grupta düşük riskli gruba göre pektoral kas parametreleri anlamlı derece düşüktü. Literatürde az olan APE ile sarkopeni arasındaki ilişkinin değerlendirildiği çalışmalarda olduğu gibi sarkopeninin de erken mortalite için bir risk faktörü olabileceği gözlemlendi. Ayrıca bu çalışma ile pektoral kasın sarkopeniyi yansıtacak güvenilir bir anatomik seviye olabileceği gösterilmiştir. Anahtar Kelimerler: Pulmoner emboli, pulmoner tromboemboli, toraks tomografi, sarkopeni, pektoral kas