Kemoterapi alan çocuk hematoloji ve onkoloji hastalarında febril nötropeni yönetiminde idrar kültürü uygulamasının gerekliliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DORUK ÖZBİNGÖL
Danışman: Zeynep Yıldız YILDIRMAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kanser tedavisinin sık karşılaşılan bir komplikasyonu olan febril nötropenide, idrar yolu enfeksiyonlarınn yeri ve yönetimi ile ilgili yeterli çalışma yoktur. Bu nedenle febril nötropeni rehberlerinde idrar tahlilleri alınıp alınmaması konusunda çoğunlukla kanıt düzeyi düşük öneriler bulunmaktadır. Çocuk ve erişkin rehberlerindeki öneriler farklılık göstermektedir. Hastanemizde febril nötropeni ile yatan tüm çocuk kanser hastalarından mümkünse tam idrar tetkiki ve idrar kültürü rutin olarak alınmaktadır. Amacımız bu rutin uygulamanın gerekliliğini klinik, laboratuvar ve tedavi perspektiflerinden değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği'nde 01.01.2014 ile 31.12.2018 tarihleri arasında tedavi görmüş 0-18 yaş arasındaki 122 hastanın 306 febril nötropeni atağı geriye dönük olarak incelendi. Ataklardaki klinik, laboratuvar ve tedavi verileri ile idrar kültürü sonuçları arasındaki ilişkiler değerlendirildi. Bulgular: İdrar kültüründe anlamlı bakteriüri sıklığı tüm grupta %6,2 bulundu. İdrar yolu enfeksiyonuna spesifik ve/veya nonspesifik bulguların idrar kültüründe üremeyle ilişkisi istatiksel olarak anlamsız saptandı (p=0,566). Predispozan faktör varlığında idrar kültüründe üreme sıklığı tek değişkenli analizlerde anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,001), çoklu regresyon analizlerinde de istatiksel olarak anlamlı saptandı (%95 güven aralığı=1,826-24,468; p=0,006). Tek değişkenli analizlerde piyüri varlığında idrar kültüründe üreme sıklığı anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0,004), ancak çoklu regresyon analizlerinde istatiksel olarak anlamsız saptandı (%95 güven aralığı=0,763-11,284; p=0,117). Tam idrar tetkiğinde nitrit pozitifliği ile idrar kültüründe üreme arasında tek ve çok değişkenli analizlerde istatiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (%95 güven aralığı=6,230-687,765; p<0,001). İdrar kültürü sonuçları tüm febril nötropeni atak grubunun % 1,6'sında tedavi değişimi sağladı. Sonuç: Çalışmamızda idrar kültür sonucuna göre antibiyotik değişim oranı çok yüksek bulunmamıştır. Kültür üremesini önceden öngörebilecek en kuvvetli özellikler; idrar yolu enfeksiyonu için predispozan faktörlerin veya pozitif tam idrar tetkiği bulgularının varlığı olarak belirlenmiştir. Daha çok hasta sayılı çalışmaların sonuçları çıkana kadar, bu özellikleri taşıyan hastalarda idrar kültürü alınmasının uygun olacağını düşünüyoruz. Ancak idrar yolu enfeksiyonu için risk durumu ne olursa olsun, febril nötropenili hastada idrar alınması için invazif yöntemlerin kullanılmaması ve ampirik tedavinin geciktirilmemesi gerektiği unutulmamalıdır. Anahtar Kelimeler: Bakteriüri, febril nötropeni, idrar yolu enfeksiyonları, kemoterapiye bağlı febril nötropeni, piyüri