24-28 gebelik haftalarında gestasyonel diyabetin öngörüsünde fetal ultrason biyobelirteci olarakumbilikal kord koiling indeksi, fetal mide  çapları ve mide çevresi, fetal karın ön duvarı kalınlığı, plasental kalınlık ölçümlerinin kullanımı


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUSUF KENAN TACAR

Danışman: Hatice AKKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada amacımız 24-28 gebelik haftalarında gestasyonel diyabetin öngörüsünde fetal ultrason biyobelirteci olarak umbilikal kord koiling indeksi, fetal mide  çapları ve mide çevresi, fetal karın ön duvarı kalınlığı, plasental kalınlık ve biyometrik ölçümlerinin oranları (AC/BPD, AC/FL,BPD/FL) ile GDM öngörüsünde kullanılıp kullanılamayacağının değerlendirilmesidir. Uygun bir biyobelirteç bulunması halinde gestasyonel diyabet açısından riskli grubu ultrason ile saptayıp, takiplerinin daha dikkatli olunması konusunda klinik yönetimde kanıta dayalı yeni bir yaklaşıma ulaşabilmektir. Araç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif vaka-kontrol çalışması olarak tasarlanmıştır. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi 2 nolu Klinik Araştırmalar Etik Kurul Başkanlığı tarafından 01.03.2023 tarihinde E2 -23-3456 nolu çalışma etik kurul onayı alındıktan sonra Uygunluk kriterlerini karşılayan tüm katılımcılar, prosedür hakkında bilgilendirildi ve Dünya Tabipler Birliği'nin Helsinki Bildirgesine uygun olarak yürütülen çalışmaya katılım için bilgilendirilmiş yazılı onam verdi. Çalışmaya 01,03,2023-01,05,2023 tarihleri arasında rutin antenatal bakım için kadın doğum polikliniğimize başvuran ve 24+0-28+6 dahil haftaları arasında olan, tek adımlı 75 gr OGTT planlanan gebeler çalışmaya alındı. 194 gebe dahil edildi ve 75 gr OGTT sonuçlarına göre iki gruba ayrıldı. GDM çalışma grubunu 75 g OGTT pozitifliği olan 82 gebe, kontrol grubunu ise sağlıklı gebeliği olan 110 gebe oluşturdu. Dışlama kriterlerimiz: Çalışmaya gönüllü olmamak, çoğul gebelikler, yardımcı üreme tekniği sonucu oluşan gebelikler, fetal malformasyon ve kromozom anomalisi sahip gebelikler, gebelik öncesi bilinen diyabet hastalığı(Tip 1 ve Tip 2),antidiyabetik ve glukoz metabolizmasına etkili ilaç kullanması, bilinen maternal fetal enfeksiyon varlığı, yüksek riskli gebeliğe sahip olan hastalar da çalışmanın dışında tutuldu. Bilgilendirilmiş onam verdikten sonra katılımcı, demografik özelliklerini ve tıbbi bilgilerini kayıt altına alındıktan sonra ultrasonografi ile biyometrik ölçümleri(BPD, AC, FL),fetal ön duvar kalınlığı(aawt),mide çapları ve mide çevresi, plasental kalınlık, umbilikal kord Koiling indeks Transabdominal ultrason ( 50/60 Hz C1-5-RS konveks prob, Voluson S10 General Electric, KOREA 2018) İle kayıt altına alınmıştır. P değeri <0.05 istatistiksel anlamlı kabul edilecektir. Bulgular: Çalışmaya 192 gebe dahil edildi ve 75 gr OGTT sonuçlarına göre iki gruba ayrıldı. GDM çalışma grubunu 75 g OGTT pozitifliği olan 82 gebe, kontrol grubunu ise sağlıklı gebeliği olan 110 gebe oluşturdu. Ortalama yaş 28,9 (± 5,4, min- maks: 18,43) ve ortalama BMI 25,4 (± 4,5, min-maks: 14,8-49,0) olduğu bulunmuştur. Hastaların geçirdiği operasyonlar incelendiğinde 32'si (% 16,7) C/S, 1'i (% 0,5) kulak, 1'i (% 0,5) hastanın ise meme ve karaciğer operasyonu olduğu bulunmuştur. Hastaların hiçbirinin ek hastalığı veya düzenli kullandığı endikasyonu olmadığı, 5 (%) hastanın ise sigara kullandığı görülmüştür Hasta gruplarının gebe USG ölçümleri karşılaştırıldığında fetal ön duvar kalınlığı(mm) gestasyonel diyabeti olanlarda, olmayanlarda oranla daha yüksek çıkmıştır.(4,1, 3,8) (p=0,010) ,Koiling indeks gestasyonel diyabeti olanlarda olmayanlara göre daha düşük bulunmuştur.(0,48, 0,5)(p=0,027). Plasenta kalınlığı(mm) gestasyonel diyabeti olanlarda olmayanlara göre daha yüksek çıkmıştır.(33,3, 29,3) (p<0,001).Fetal mide çapı boyu (mm) gestasyonel diyabet olanlarda olmayanlara (17,8, 19,3) ve fetal mide çapı eni(mm) gestasyonel diyabet olanlarda olmayanlara (11,7, 11,8) oranla her iki grup arasında benzer bulunmuştur (p=0,051, p=0,717). Fetal mide çevresi(mm), gestasyonel diyabeti olanlarda olmayanlara göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. (47,5, 51,2 )(p=0,032). USG ölçümler karşılaştırıldığında gestasyonel diyabet olanlarda ve olmayanlarda BPD (mm) (64,6, 64,2) (p=0,563),AC(mm) (212,5, 213,9) (p=0,538) ve FL(mm) (48,2, 49,1) (p=0,135) benzer çıkmıştır. AC/BPD, gestasyonel diyabet olanlarda olmayanlara göre daha yüksek saptandı. (3,34, 3,29) (p=0,035).AC/FL, gestasyonel diyabeti olanlarda, olmayanlara göre daha yüksek bulundu. (4,4, 4,3) (p=0,001).BPD/FL ise her iki grup arasında benzerdi.(1,3, 1,3) (p=0,150) Sonuç: GDM öngörüsünde fetal abdominal ön duvar kalınlığı,plasental kalınlık,umbilikal kord koiling indeks,AC/BPD VE AC/FL oranları,fetal mide çevresi ölçümleri umut verici sonografik biyobelirteç olabileceği görüşündeyiz.Taramaya mutlaka katılması gereken grubun belirlenmesinde bu belirteçlerin faydalı olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: GDM, fetal ön duvar kalınlığı(aawt), fetal mide çapı ve çevresi, plasental kalınlık, umbilikal kord koiling indeksi