Ratlarda asetik asit ile oluşturulmuş deneysel kolit modelinde timokinon ve kafeik asit moleküllerinin antienflamatuar etkinliğinin araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CAN ERSAK

Danışman: Mevlüt Recep PEKCİCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, ülseratif kolit modelini ratlarda asetik asit ile oluşturmak ve kolit gelişimini "Hastalık Aktivite İndeksi (HAİ)" ile takip ederek timokinon (TQ) ve kafeik asit fenetil esterin (CAPE) bu model üzerindeki klinik, biyokimyasal ve histopatolojik etkilerini incelemek hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, vücut ağırlığı 190-303 gram arasında değişen 40 adet erkek Wistar Albino rat kullanılmıştır. Ratlar, her grupta 8 adet olmak üzere 5 gruba ayrılmıştır: Grup 1'e (Kontrol) 5 gün boyunca intraperitoneal %9 serum fizyolojik verildi; Grup 2'ye (Kolit) asetik asit ile kolit oluşturuldu ve 5 gün boyunca intraperitoneal %10 etanol solüsyonu verildi; Grup 3'e (TQ) asetik asit ile kolit oluşturuldu ve 5 gün boyunca intraperitoneal timokinon (10 mg/kg/gün) verildi; Grup 4'e (CAPE) asetik asit ile kolit oluşturuldu ve 5 gün boyunca intraperitoneal kafeik asit (10 mikromol/kg/gün) verildi; Grup 5'e (TQ+CAPE) asetik asit ile kolit oluşturuldu ve 5 gün boyunca intraperitoneal timokinon ve kafeik asit birlikte verildi. Deneklere 5. günün sonunda anestezi altında laparotomi uygulandı, kolektomi yapıldı ve biyokimyasal ve histolojik analizler için kolon preparatları alındı. Biyokimyasal analizler için serum örnekleri toplandı. Bulgular: Hastalık Aktivite İndeksi, TNF-α, katalaz, glutatyon peroksidaz, IL-10 ve MDA gibi oksidan-antioksidan dengeyi sağlayan parametrelerde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. CAPE'nin antiinflamatuar etkinliği, TQ'ya göre histopatolojik olarak daha fazla bulunmuştur. CAPE ve TQ'nun birlikte uygulanmasının, birçok parametrede sinerjistik bir etki yarattığı ve oksidatif stres belirteçlerini düşürdüğü gözlemlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızın hipotezi, asetik asit ile oluşturulan deneysel kolit modeli üzerinde CAPE ve TQ'nun inflamasyonu azaltmada etkili olacağıdır. Elde edilen sonuçlar, hipotezi büyük ölçüde desteklemektedir. Özellikle CAPE'nin antienflamatuar etkinliği TQ'ya göre daha yüksek bulunmuş ve CAPE'nin tek başına veya TQ ile birlikte kullanımının inflamasyonu daha etkili bir şekilde azalttığı gösterilmiştir. Bu bulgular, CAPE ve TQ'nun kolit tedavisinde potansiyel olarak etkili bir kombinasyon olabileceğini ve klinik uygulamalarda değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Çalışmamız, bu iki maddenin birlikte kullanımının kolit üzerindeki etkilerini ortaya koyarak, gelecekteki araştırmalara ve klinik uygulamalara ışık tutmaktadır.