Akut üst gastrointestinal sistem kanaması ile acil servise başvuran hastalarda sağlık maliyeti giderlerini öngörmede aıms65 ve glasgow-blatchford skorlarının gücünün kıyaslanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAYRULLAH YÖNAK
Danışman: Serkan Emre EROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut Üst Gastrointestinal Sistem Kanaması ile Acil Servise Başvuran Hastalarda Sağlık Maliyeti Giderlerini Öngörmede AIMS65 ve Glasgow-Blatchford Skorlarının Gücünün Kıyaslanması Amaç: Üst gastrointestinal sistem kanaması hastane başvurularında önemli ve maliyeti arttıran bir sağlık sorunudur. Bu çalışma ile; üst gastrointestinal kanaması ile acil servise başvuran hastalarda hastane sağlık maliyetlerini tahmin etmede AIMS65 (Albumin, INR, Mental durum değişikliği, Sistolik kan basıncı, yaş) ve Glasgow-Blatchford skorlarının kullanımını ve üstünlüğünü araştırmak amaçlandı. Materyal ve Metot: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğinde 01.06.2018-31.05.2019 tarihleri arasında acil servise başvuran 18 yaş üzerindeki üst gastrointestinal sistem kanaması olan hastalar dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, komorbiditeleri, sigara, alkol kullanımları), vital bulguları (kardiyak tepe atımı, kan basıncı, periferik oksijen saturasyonu), Glaskow Koma Skoru (GKS), var ise kullandığı antikoalügan ilaçları, eritrosit replase edildiyse bunların süreleri, endoskopiye alınma süreleri, hastaların sonlanımları, AIMS65 ve Glasgow-Blatchford skorları (GBS) hesaplanarak kaydedildi. AIMS65 ve GBS risk skoru arasında Pearson Ki kare testi yapıldı ve istatistiki anlamına bakıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 151 hastanın %72,2'si (n=109) erkek ve %27,8'i (n=42) kadın idi. Hastaların yaşları 20 ile 99 yaş arasında değişmekte olup ortancası 64,0 (IQR=45-75) olarak tespit edildi. Hastaların en sık başvurduğu ay, Mart ayı idi (n= 21, %13,9). Hastaların %92,7'si (n=140) servisten taburcu olmuş, %1,3'ü (n=2) acil servisten taburcu edilmiş, %0,7'si (n=1) yoğun bakıma yatırılmış ve %4,6'sı (n=7) ölmüştü. AIMS65 ve GBS'u acil servis kliniği, acil servis dışı klinik ve toplam maliyet giderleri için incelendi. Her iki grupta da acil servis kliniği, acil servis dışı klinik maliyeti ve toplam klinik maliyetleri açısından istatistiksel anlamlılık ve zayıf korelasyon bulundu (AIMS65 için p değerleri: pacil=0,001 racil=0,26. pacildışı<0,001 racildışı=0,30. ptoplam<0,001 rtoplam=0,32. GBS için p değerleri: pacil<0,001 racil=0,39. pacildışı=0,001 racildışı=0,27. ptoplam<0,001 rtoplam=0,35). AIMS65 skoruna göre hastaların %31,8'i (n=48) düşük risk (skor 0-1) ve %68,2'si (n=103) yüksek risk (skor 2-5) olarak ikiye gruplandırıldı. AIMS65 risk skorlama grubuna göre acil servis kliniği, acil servis dışı klinik ve toplam klinik maliyeti yüksek risk olanlarda düşük riskli gruba göre daha fazlaydı (sırasıyla p=0,007, p=0,007 ve p=0,003). GBS'na göre hastaların %35,1'i (n=53) düşük skorlu (skor 0-10), %34,4'ü (n=52) orta skorlu (skor 11-13) ve %30,5'i (n=46) yüksek skorlu (skor 14-23) olarak gruplandırıldı. Alt gruplara Bonferroni düzeltmesi yapıldıktan sonra acil servis kliniği maliyetleri için düşük risk grubundaki hastalar, orta ve yüksek risk grubundaki hastaların maliyetinden daha düşük çıktı (sırasıyla p=0,002 ve p<0,001). Acil servis dışı klinik maliyetlerinde ise düşük riskli gruptaki hastalar yüksek risk grubundaki hastaların maliyetlerinde daha düşük saptandı (p=0,017). Toplam klinik maliyetleri açısından ise düşük ve yüksek risk gruplarındaki hastalarda anlamlı istatistiksel fark saptandı (p=0,002). isk olanlarda düşük riskli gruba göre istatistiksel anla Sonuç: Çalışmamız, üst gastrointestinal sistem kanaması olan hastaların acil servis kliniği, acil servis dışı klinik ve toplam klinik maliyetlerini öngörmede ve hastanın aldığı risk puanına göre olabilecek maliyeti öngörmede AIMS65 risk skorunun faydalı olduğunu göstermiştir. GBS ise acil servis kliniği, acil servis dışı klinik ve toplam klinik maliyetlerini öngörmede faydalı iken hastanın aldığı skora göre maliyet belirlemede faydasının olduğu gösterilememiştir.