Patent duktus arteriyozusun risk faktörlerinin ve klinik sonuçlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE DİLARA AYDOĞDU
Danışman: Ufuk ÇAKIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ductus arteriyozus (DA) fetal dolaşımın bir parçası olarak pulmoner arter kökü ile aort arasındaki bağlantıyı sağlar. Doğumdan sonra akciğerlerin işlev kazanması ile beraber fizyolojik olarak kapanmasının gerçekleşmemesine patent duktus arteriyozus (PDA) denir. Yenidoğanlarda görülen en sık kardiyolojik hastalıklarındandır. Yönetimi konusunda ise literatürde görüş birliği yoktur.Çalışmamızda PDA'nın risk faktörlerini belirleyerek hastalığa yaklaşımın iyileştirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, tanımlayıcı, kesitsel olarak planlanan çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Hastanesi'nde ve Kadın Doğum Hastanesi'nde 1 Eylül 2019 ile 31 Aralık 2020tarihleri arasında yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatmış gebelik haftası ≤ 32 hafta veya doğum ağırlığı ≤ 1500 gram altı olan 660 yenidoğan retrospektif olarakincelendi. Hastalar hemodinamik anlamlı PDA (HAPDA) olanlar (%27,6) ve olmayanlar (%72,4) şeklinde iki gruba ayrıldı. Doğum öncesi, doğumda ve doğumsonrasında risk faktörü olabilecek durumlar güncel literatüre göre veri sayısı daha geniş tutularak tarandı. Analizi IBM SPSS 26.0 (Statistical Package for Social Science) paket programıyla yapıldı. Bulgular: Doğum haftasında bir haftalık azalmanın HAPDA olma olasılığını 0,850 kat arttırdığı saptandı. Taranan doğum öncesi özellikler ile HAPDA arasındaistatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Doğum anındaki öykünün kötü olması HAPDA için risk faktörü olarak tespit edildi. Hemoglobin (HGB) ve platelet (PLT) düşüklüğü ile HAPDA arasında anlamlı ilişki olduğu görüldü. Enteral beslenmenin ertelenmesi, solunum desteği ihtiyacının fazlalığı, kan transfüzyonu almış olmak HAPDA için risk faktörü olarak anlamlı bulundu ve doğum haftası ile ağırlığı dışlanarak yapılan analizde de anlamlılıkları devam etti. Bakılan diğer prematüre yenidoğan hastalıklarının varlığı HAPDA olan grupta daha yüksek saptandı. Cinsiyet ve fototerapi HAPDA için risk faktörü olarak görülmedi. Lojistik regresyon analizinde HAPDA varlığının eritrosit süspansiyonu (ES) alanlarda 3,651 kat, taze donmuş plazma (TDP) alanlarda 1,999 kat fazla olduğu saptandı. Toplam mekanik ventilatörde bir gün fazla kalmanın HAPDA'nın 1,030 kat fazla görülmesiyle ilişkili bulundu. Sonuç: Bulgularımız PDA'nın morbiditelerini ve mortalitesini azaltması konusunda yol göstericidir. Kanıt düzeyinin artması için farklı merkezlerin verileriyle yapılacak meta analiz çalışmalarına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Patent duktus arteriyozus, prematüre doğum, risk faktör, yenidoğan