Destekleyici ve palyatif bakım indikatörleri ölçeğinin (SPICT) Türkçe adaptasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZNUR KALMUK ÇETİN
Danışman: Yasemin KILIÇ ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasında son versiyonu 2025 yılında Murray ve ark. tarafından güncellenen SPICTTM aracının, Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma, 24 hekim ve 356 hastayla yüz yüze anket tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Gerekli etik ve yasal izinlerin alınmasının ardından, veri toplama formu iki bölümden oluşmuştur: birinci bölümde hekim ve hastaya ait sosyodemografik bilgiler, ikinci bölümde SPICT-TR ve iki sürpriz soru yer almıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare testi, Ki-kare Exact testi, Kuder–Richardson 20 (KR-20) güvenirlik katsayısı ve Cohen'in Kappa katsayısı kullanılmıştır. Analizler SPSS 25.0 paket programı ile yürütülmüş; p<0,05 değeri istatistiksel anlamlılık sınırı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: SPICT-TR'nin iç tutarlılık katsayısı KR-20=0,87; hekim görüşleriyle uyumu Cohen'in Kappa=0,93 (p<0,001) olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar ölçeğin yüksek düzeyde homojen ve güvenilir olduğunu göstermektedir. Çalışmaya dâhil edilen 356 hastanın yaş ortalaması 70,7±11,5 olup, örneklemin büyük kısmını multimorbid hastalar oluşturmuştur. SPICT-TR'ye göre palyatif bakım ihtiyacı bulunan hastalarda, son bir ay içinde hastaneye yatış oranı anlamlı derecede yüksektir (p<0,001). "Sürpriz sorular" ile SPICT-TR skorları arasında güçlü bir uyum saptanmış; özellikle demans ve malign hastalıklarda ölüm öngörüsü doğruluğu anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: SPICT-TR, Türk sağlık sistemi için geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış, hızlı uygulanabilir ve kültürel olarak uyarlanmış bir palyatif bakım değerlendirme aracıdır. Bu araç, palyatif bakım gereksinimi olan hastaların erken tanımlanmasını kolaylaştıracak, klinik karar süreçlerini nesnel göstergelerle destekleyecek ve ulusal palyatif bakım araştırmalarında, erken tanılama ve planlamaya katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Geçerlilik, Kültürel Adaptasyon, Palyatif Bakım, SPICT, Sürpriz Soru