Ailesel Akdeniz Ateşi hastalarında serum tweak proteindüzeyinin hastalık klinik özellikleri ile korelasyonunun araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE BERNA CENGİZ
Danışman: Yüksel MARAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: TWEAK yolağının multiple skleroz (MS), romatoid artrit (RA) , sistemik skleroz (SSc) ve sistemik lupus eritematozus (SLE) gibi çeşitli otoimmun ve kronik inflamatuvar hastalıkların patogenezinde düzenleyici bir rol aldığı bilinmektedir. Bu hastalıkların tanılarının konulmasında ve hastalık aktivitelerinin takip edilmesinde, hatta tedavi aşamasında kullanılabilirliği araştırılmaktadır. Literatür taramalarımızda AAA hastalarında TWEAK protein seviyeleri ile hastalık aktivitesi arasındaki ilişkiyi ortaya koyan çalışma görülememiştir. Bu sebeple yapmayı hedeflediğimiz çalışmanın amacı ailesel akdeniz ateşi hastalarında serum TWEAK proteini düzeyine bakarak ve sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırarak hastalık taramasında ve takibindeki yerini belirlemek, hastalık aktivitesi ile arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Yöntem: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Şehir Hastanesi, 2 Numaralı Klinik Araştırmalar Etik Kurul Başkanlığı tarafından, E2-23-4362 numaralı karar numarası ile 19/07/2023 tarihinde onaylanmıştır. Çalışmamıza Ağustos 2023- Aralık 2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Romatoloji ve İç Hastalıkları kliniklerinde ayaktan ve yatarak takip edilen 18 yaşından büyük erişkin Ailesel Akdeniz Ateşi hastaları ve 18 yaşından büyük Ailesel Akdeniz Ateşi tanısı olmayan, otoimmün hastalık tanısı olmayan, malignite tanısı olmayan, aktif tromboembolitik hastalığı olmayan ve tromboz öyküsü bulunmayan, aktif enfeksiyonu olmayan, kronik böbrek hastalığı olmayan, gebe olmayan ve çalışmamızdaki Ailesel Akdeniz Ateşi hastalarına benzer yaş ve cinsiyet oranında sağlıklı gönüllülerden oluşan kontrol grubu dahil edilmiştir. Hastane bilgi sisteminde hastaların kayıtlarına ulaşılamayan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastalar ve gönüllülere, çalışma hakkında bilgilendirme yapılmış ve çalışmaya katılmadan önce onam formu imzalatılmıştır. Çalışma, Helsinki Bildirgesi'ne uygun şekilde yürütülmüştür. Bulgular: Çalışmada 64 Ailesel Akdeniz Ateşi hastası ve 60 sağlıklı gönüllü değerlendirildi. Ailesel Akdeniz Ateşi hastaları ve sağlıklı kontrol grubu arasında yaş yönünden anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Cinsiyet dağılımında da anlamlı farklılık gözlenmedi. CRP değerleri hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Serum TWEAK protein düzeyleri ise Ailesel Akdeniz Ateşi hastaları ve sağlık kontrol grubu arasında anlamlı bir farklılık gösterdi; Ailesel Akdeniz Ateşi hastalarında TWEAK proteini düzeyi kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu. Korelasyon analizi ile elde edilen sonuçlara göre, serum TWEAK seviyesi ile yaş arasında pozitif korelasyon, TWEAK düzeyi ile ISSF skoru arasında pozitif korelasyon saptandı. TWEAK proteini ile diğer biyokimyasal parametreler arasında ise anlamlı korelasyonlar bulunmadı. Receiver Operating Curve analizi, TWEAK protein düzeyinin AAA hastalarını kontrol grubundan ayırmada belirli bir başarı gösterdiğini ortaya koydu. Sonuç: Bu araştırmanın bulguları, Ailesel Akdeniz Ateşi (AAA) hastalarında TWEAK proteininin potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği düşüncesini desteklemektedir. Çalışma aynı zamanda, AAA hastalarında ISSF skoru ile TWEAK düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon olduğunu göstermektedir. Bu durum, TWEAK proteininin hastalık şiddetini değerlendirmede potansiyel bir gösterge olabileceğini düşündürmektedir. ROC analizi sonuçlarına göre, serum TWEAK protein düzeyinin hastalığı ayırmada başarısının istatistiksel olarak anlamlı olması, TWEAK proteininin tarama testi kullanılabileceğini desteklemektedir.